Stel, je hebt een fantastisch spel gemaakt. Je hebt er alleen geen tijd en geld voor om zelf het spel uit te geven en hebt besloten om je spel aan te bieden aan een publisher. (lees hier meer over de keuze tussen zelf een spel uitgeven of via een uitgever). Dan is dit het moment om een sell sheet te gaan maken. In dit artikel zetten we uiteen wat een sell sheet is en welke elementen je op een sell sheet moet plaatsen om je spel te verkopen.

In de afbeelding hierboven zie je een aantal voorbeeld sell sheets die wij zo snel konden vinden via internet (niet onze spellen dus). In dit artikel gaan we verder in op onze eigen gemaakte sell sheet, voor ons spel in ontwikkeling Tomb of Rasha.

Wat is een sell sheet?

Een sell sheet is een kortbondig document waarin je je spel pitched aan de lezer. Deze pitch moet zo snel mogelijk een goede weergave van je spel geven en nog belangrijker, de aandacht trekken. Zie een sell sheet als een CV voor als je ergens gaat solliciteren. Een recruiter scant hier snel doorheen en heeft meteen door of jij als kandidaat een kans maakt of meteen af valt. Heb je te weinig werkervaring, niet de juiste opleiding of certificaten? Dan val je meteen af. Voldoe je echter aan de minimale requirements, dan wordt je motivatiebrief gelezen of mag je zelfs op gesprek komen. Zo gaat dit ook bij spellen.

Een publisher moet in één oogopslag kunnen zien wat voor een type spel het is. Daaruit kunnen ze meteen ontleden of het spel bij voorbaat al af valt of niet. Kom je met een zwaar en complex strategie spel aan bij een uitgever die zich focust op een familie publiek, dan ben je simpelweg bij de verkeerde uitgever aan het pitchen. Belangrijk voor een uitgever is dat ze ook willen zien of het spel een kans heeft op een commercieel succes.

Aandacht trekken

Eén van de belangrijkste onderdelen van een sell sheet is dat het de aandacht moet trekken. Publishers krijgen vaak vele aanvragen binnen en moeten soms door stapels van sell sheets heen gaan om te kijken of er iets in zit wat voor hen relevant is. Daarbij zullen we nooit elk geschreven woord van iedere sell sheet gaan lezen. Een sell sheet wordt snel gescand. Je moet er dus voor zorgen dat de belangrijkste informatie zo goed mogelijk zichtbaar is en de lezer prikkelt om verder te willen lezen. Je kunt nog zo een goed spel gemaakt hebben, als de sell sheet niet de aandacht trekt, zal niemand daar ooit achter komen.

Wat moet er allemaal in een sell sheet zitten?

• Titel en subtitel
• Afbeeldingen
• De essentie
• De haak
• Het verhaal
• Spel onderdelen (componenten)
• Wat maakt het spel bijzonder?
• Contact informatie

Titel en subtitel

De titel van je sell sheet is waarschijnlijk hetgeen dat als eerst gelezen wordt. Het is gebruikelijk om hiervoor de titel van het spel te gebruiken. Zorg ervoor dat je titel pakkend is en de lading van je spel zo goed mogelijk weet te dekken. Ook de font waarin de titel geschreven is moet passen bij het spel. Dit draagt bij aan de algehele ervaring. Wij hebben gekozen voor de titel van ons spel:

‘Tomb of Rasha’

De subtitel is een catchy phrase die direct onder de titel staat. Als de titel de aandacht heeft getrokken, probeer je dat met de subtitel te versterken. Je kunt hierin je thema uitlichten of de kern van je spel kenbaar maken. Bij Tomb of Rasha is het unieke dat het om een erg kleine dungeon crawler gaat die zowel solo als met twee mensen coöperatief gespeeld kan worden. Onze subtitel is daarom:

‘The pocket-sized solo & co-op dungeon crawler’

Afbeeldingen

Naast de titel moeten de afbeeldingen de meest uit het oog springende content zijn. Afbeeldingen helpen erg om de aandacht van de lezer te trekken. Het geheel wordt aantrekkelijk om naar te kijken en de lezer wordt onbewust begeleid. Een afbeelding zegt meer dan 1000 woorden. Je kunt met afbeeldingen bijvoorbeeld bepaalde spelmechanieken inzichtelijk maken of het thema goed over brengen waardoor je uiteindelijk zelfs minder tekst nodig hebt.

Niemand heeft zin om zich door een muur van tekst heen te werken. Een afbeelding verhoogt je kansen om succesvol te zijn enorm.

De essentie

Het is belangrijk dat je direct een aantal basis dingen kunt vinden. Met hoe veel mensen kan het spel gespeeld worden, vanaf welke leeftijd en wat is de verwachte tijdsduur van een spel? Dit is belangrijk voor de publisher om een inschatting te maken of het spel bij hen past en voor het commercieel succes. Een 18+ spel wat 4 uur duurt om te spelen is waarschijnlijk moelijker in de markt te brengen dan een familiespel van 90 minuten.

De essentie moet altijd duidelijk in beeld staan.

De haak

Dit is in wezen je elevator pitch. Hierin moet je in één of twee zinnen vertellen wat voor een spel het is op zo’n manier dat de lezer overtuigd is om de rest van de tekst te gaan lezen. De publisher heeft je titel en subtitel gezien en kort naar de illustraties gekeken. Hij heeft een vaag idee waar het spel over gaat. Nu wordt het tijd om hem aan de haak te slaan.

Wat maakt je spel uniek of interessant? Waarom moet de publisher jouw sell sheet lezen in plaats van al die anderen? Beschrijf kort en krachtig het eigen karakter van het spel, zonder op de inhoud in te gaan. Je hoeft nog niets over spelmechanieken te vertellen, maar wellicht wel over de spelervaring.

Wij hebben voor Tomb of Rasha gekozen voor:

‘Create a powerful team by building your characters, skills and gear in order to overcome six increasingly difficult encounters with unique and varies enemies.’

Het verhaal

Je kunt nu beginnen om te vertellen waar je spel over gaat.

• In welke setting speelt het zich af?
• Wat is het thema?
• Wat is jouw rol als speler in dit verhaal?

Houdt ook dit kort. Zorg ervoor dat je dit gedeelte in maximaal 30 seconde kunt lezen. Je tekst moet zo opgebouwd zijn dat het alleen de belangrijkste dingen verteld en ook zo snel mogelijk. Als je een geweldige tweede regel hebt geschreven, maar de eerste regel houdt de aandacht niet vast, dan wordt je tweede regel misschien nooit gelezen.

Wij hebben met Tomb of Rasha gekozen voor een introductie aan het karakter waar de speler mee gaat spelen:

‘Welcome heroes! The town is under attack by foul, underworld creatures. You’ve been tasked to explore the tomb and clear it from evil. Along the dark path, many nasty surprises await! Will you be able to defeat the Snake Queen Rasha?‘

Spelmechanieken

Spelmechanieken zijn geen must in een sell sheet. Ze kunnen de lezer helpen om het spel beter te leren begrijpen, maar er zit ook een risico in. Als je bijvoorbeeld verteld dat je spel een deckbuilder spelmechaniek heeft, dan kan de lezer misschien direct een ‘Dominion’ voor zich zien. Terwijl je spel daar misschien helemaal niet op lijkt. De spelmechanieken kun je uiteindelijk ook bij een eventuele playtest tonen. Gebruik je wel spelmechanieken in je sell sheet, probeer dit dan zo visueel mogelijk te presenteren.

Spel onderdelen (componenten)

Een publisher wilt weten of jouw spelidee een commercieel succes kan worden. Daarvoor moet hij een inschatting kunnen maken van de productiekosten die bij je spel komen kijken. Een kaartspel van 54 kaarten is immers een stuk goedkoper dan een groot bordspel met verschillende componenten en miniaturen (miniaturen zijn erg duur). Ook als je spel nog niet helemaal af is, geef dan toch wel een inschatting van de componenten die je kunt verwachten.

Tomb of Rasha bestaat uit slechts 54 kaarten, dus dit hebben we ook duidelijk in beeld gebracht.

Wat maakt het spel bijzonder?

Je wilt ook een sectie wijden aan wat het spel bijzonder maakt. Je hebt dit in de rest van je sell sheet waarschijnlijk ook al enigszins behandeld, maar hier maak je een korte opsomming.

Bijvoorbeeld:
– Variabele setup
– Uniek thema
– Uitdagend voor alle leeftijden
– asymmetrische karakters
– Makkelijk te leren
– Verschillende speelstijlen mogelijk
– Etc.

Noem er een paar die voor jouw spel van toepassing zijn. Deze helpen ook voor de publisher om een inschatting te maken of het spel goed kan verkopen en binnen hun assortiment past.

Contact informatie

Het is altijd belangrijk ook je contact informatie op je sell sheet te plaatsen. Veel mensen denken “Ik stuur het toch via de mail op, ze hebben mijn mail adres dan toch al?”, maar je weet niet waar je sell sheet uiteindelijk beland. Vaak worden ze uitgeprint en als stapel behandeld. Als je contactgegevens er niet duidelijk op staan zou het zonde zijn als je hierdoor je kans op het vinden van een passende uitgever mist.

Vraag om feedback

Net als bij je spel wil je bij je sell sheet feedback vragen aan iedereen die het zou willen geven. Komt alle informatie duidelijk over? Welke sfeer geeft je sell sheet af? Is de belangrijkste informatie het best zichtbaar en is er niets vergeten? Je kunt ook hierbij eerst je vrienden en familie vragen, maar er zijn ook facebook groepen die voor je klaar staan. Laat je sell sheet bijvoorbeeld beoordelen in de Boardgame design lab groep. We zien daar regelmatig verschillende sell sheets langs komen en ook onze sell sheet heeft daar de revue gepasseerd.

Het helpt natuurlijk ook om niet alleen je eigen sell sheet te laten beoordelen, maar kijk wat er bij andermans sell sheet wordt gezegd of geef zelf feedback. Daar leer je het meeste van.

Het resultaat: Tomb of Rasha sell sheet

Het bericht Een sell sheet voor je zelf gemaakte spel? Alles wat je moet weten! verscheen eerst op NiNi Games.

Als beginnende spelontwerpers willen we niets liever dan zelf een goed spel uitbrengen al dan niet via een Kickstarter.

Vicky Swers is dit avontuur ondergaan en heeft in samenwerking met Black Box Adventures haar spel ‘Adventures in Neverland‘ uitgebracht. Een mooi succesverhaal waarmee ze bijna 5.000 backers achter zich heeft gekregen.

Wij mochten Vicky het hemd van het lijf vragen over hoe haar spel zo’n enorm succes is geworden!

We bespreken onder andere:

• Hoe de 5 jaar spelontwikkeling zijn gegaan.
• Wat Adventures in Neverland zo bijzonder maakt.
• Hoe de samenwerking met Black Box Adventures was.
• Hoe playtesters te vinden zijn en je je spel kunt promoten. (via beurzen)
• Vicky’s gouden tip!

Luister naar het interview met Vicky:

*Scroll naar beneden om mee te lezen met het transcript!

Relevante linkjes

– De Kickstarter gemist? Pre-order Adventures in Neverland via Spelhuis.be.
– Bekijk de Kickstarter pagina.
– Lees meer over Adventures in Neverland op Boardgamegeek.
– Zelf een spel maken? Start met onze Basis handleiding.

Volledig transcript:

• 0:00 Nikki – Welkom Vicky, dit zijn Nikki en Niels van NiNi Games. Hier hebben we Vicky Swers bij ons waar we een interview bij gaan afnemen. Zij is de bedenker van Adventures in Neverland. Vicky, zou je wat over jezelf kunnen vertellen? Korte introductie, who are you, wat doe je?

• 0:21 Vicky – Ja, Ik ben dus Vicky, inderdaad de ontwerpster van Adventures in Neverland. Ik ben daarnaast ook medewerkster bij het Spelhuis, een Belgische webshop. Maar we hebben ook een fysieke winkel. Ik ben een Belgische die in Nederland is gaan wonen.

• 0:45 Nikki – Woon je in Limburg?

• 0:21 Vicky – In Limburg ja, dat klopt, maar net over de grens, want ja, het Spelhuis is natuurlijk een Belgische winkel. Ik woon in Nederland en werk in België. En ik ben een aantal jaren geleden een beetje in de bordspellen gerold. Eerst als hobby, ik denk zoals zovelen. En dat smaakte naar meer. Hoe meer beurzen dat ik deed, hoe meer mensen ik leerde kennen, hoe meer dat ik er in rolde. Ja, nu ben ik er eigenlijk voltijds mee bezig.

• 1:22 Nikki – Want wat voor een werk doe je bij bij Spelhuis.be?

• 1:25 Vicky – Wij verkopen bordspellen, online en in de winkel. Dus we moeten ervoor zorgen dat de pakketten bij de klanten geraken. Dus alles wat bij een klassieke webshop komt kijken. Daarnaast sta ik ook in de winkel. Dus mensen die de fysieke winkel bezoeken help ik verder, ik vraag waar ze naar zoeken, en ik ben eigenlijk altijd op zoek naar een match voor hun. Want met dat ontzettend grootte aanbod aan spellen, ja, je hebt ook heel veel verschillende soorten spelers en niet iedereen vindt hetzelfde altijd leuk. Ik probeer vooral zo de juiste spelers met het juiste spel te matchen. Dat doe ik dan. Dat is zo’n beetje in het kort wat ik doe.

• 2:18 Nikki – Dat is wel leuk, dat je eigenlijk gewoon je interesse met iemand kan delen en kijkt van ‘oké, hoe kan ik die persoon helpen?’. Dat is ook wel, wij hebben ook een spellenwinkel in de buurt. Die is natuurlijk nu dicht, maar daaraan is inderdaad het leuke dat je wat vragen kan stellen in plaats van een bol.com, waar je van hup, bestel…

• 2:35 Vicky – Ja precies, en wij richten ons vooral op heel veel families en beginnende spelers omdat: Wij hebben gemerkt dat mensen die al in de hobby zitten, meestal weten die wel waar ze terecht kunnen. Het zijn de families en beginnende spelers die eigenlijk vooral Monopoly en Risk en Stratego kennen en die op zoek gaan naar iets nieuws, dat die niet altijd goed weten waar ze moeten beginnen. Van ja, andere spellen zijn misschien zo moeilijk, dan vinden wij het heel leuk om te zeggen ‘Nee, er zijn ook heel veel eenvoudige spellen die dan toch net weer anders zijn.’ En daar proberen wij vooral op in te pikken en die mensen te bereiken. Ja, dat proberen wij te doen.

• 3:21 Nikki – Ik denk inderdaad dat, toen wij een beetje in de spellenwereld geraakte, dan kun je ook een beetje namen gaan geven aan dingen. Zo van, ooh ik heb ontdekt dat ik deckbuilders leuk vind, maar ik wist niet hoe dat heette, ik wist niet dat daar überhaupt een categorie voor was. Het is inderdaad een beetje, je kent de Monopolies, maar er zijn zo veel verschillende dingen. Het is echt heel groot inderdaad ja. 

• 3:44 Vicky – Ja precies, en dat is heel leuk om mensen daarmee te leren kennen. Want ik merk dat ik ondertussen ook al zo lang erin zit, dat het in het begin een beetje moeilijk was voor mij om te zeggen van ja, hoe leg je nu Deckbuilding uit zonder het woord te moeten gebruiken. Want ja, mensen gaan er nooit van gehoord hebben. Ja hoe leg je dat uit? Worker placement, engine building, van die dingen allemaal. Maar ja, dan probeer ik gewoon te ze van hoe gaat het spel, of dit zit erin of dit ga je leuk vinden. Veel geluk, weinig geluk, en ja, dat werkt, dat is heel leuk.

• 4:20 Nikki – Ja precies, en ben je altijd al geïnteresseerd geweest in bordspellen of was je gewoon een casual speler, opgroeiende en vervolgens meer gaan Googelen over… of wat was een beetje de trigger waardoor je echt wat meer erin kwam?

•  4:36 Vicky –Goh, als kind was ik wel meestal degene die initiatief nam voor een spel, want meestal kwam dit thuis niet zo heel vaak aan bod. Maar ik ben pas echt beginnen te spelen naar aanleiding van rollenspelen, als D&D en Pathfinder. Omdat ik hoor graag verhalen, ik vertel graag verhalen, en het is eigenlijk via die spellen dat ik naast de rollenspelen in de thematische bordspellen ben gerold. En van de thematische bordspellen dan weer verder naar ik zou zeggen iets mechanisere bordspellen, want ik ben niet iemand die heel graag zware strategische spellen speelt. Maar ik ben wel via die weg erin gerold en ontdekt van ooh dat soort spellen vind ik op die en die manier wel leuk.

• 5:37 Nikki – Jouw drempel was eigenlijk gewoon: oeh dat thema, dat vind ik heel prikkelend en leuk en vervolgens…. De fantasy eigenlijk een beetje daarbij. Wat je ook heel erg terug ziet in jouw spel ‘Adventures in Neverland’ natuurlijk. Dat thema dat springt gewoon en natuurlijk  krijg je echt zo’n nostalgische prikkel in jezelf, zo van ‘Oohja, Peter Pan’. Wij spelen ook… of mijn vriend vooral, D&D, dus dat is wel herkenbaar. Inderdaad dat wereldje verzinnen, het bedenken hoe combat werkt. Ja, dat hangt best wel dicht tegen elkaar aan, je ziet dat dat wel veel voor komt.
  
  Zo, Adventures in Neverland, wat ik er al over weet dat zal ik vast even vastleggen dan hoef je jezelf niet te herhalen. Als ik het goed heb, heb je er ongeveer 5 jaar over gedaan om het te ontwikkelen. In april 2020 is het op Kickstarter gezet en waren jullie binnen 4 uur gefund volgens mij volledig. En is het uiteindelijk tot een half miljoen gekomen. Echt een grandioos succes. Je hebt dit ook samen met Black Box Adventures (uitgever) gedaan, dus daar ben ik ook wel erg benieuwd naar hoe die samenwerking is gegaan. Maar laten we beginnen bij het begin, ik las in een interview, je werd wakker middenin de nacht en je had een geniaal idee. Hoe is dat gekomen?

• 6:55 Vicky – Ik ben eigenlijk altijd al een enorme fan geweest van Peter Pan, van het verhaal van Peter Pan. En toen ik mijn liefde voor bordspellen heb ontdekt, thematische bordspellen, ben ik op zoek gegaan van hé, is er een Peter Pan bordspel? Ja, destijds was dat er niet. Nu ondertussen zijn er een handvol, maar destijds vond ik er geen. En toen dacht ik van ja, weetje, ik heb een aantal geeky friends, ik ga iets bedenken en als die af en toe eens met me willen meespelen als ik hard genoeg zeur…

• 7:37 Nikki – Haha, herkenbaar.

• 7:40 Vicky – Ja precies, en ik was dat in mijn hoofd aan het laten rondgooien, ik wist dat ik met verschillende karaktereigenschappen wilde werken, ik wist dat ik het eiland wilde verkennen. Ja ik was zo een paar dingetjes aan het verlopen en het klikte niet. En inderdaad, op een gegeven moment, midden in de nacht, dacht ik: Oooh, dat is het!… Achteraf gebleken was dat het nog lang niet, maar de eerste stap was gezet, de eerste klik was gemaakt dat ik dacht van zo wil ik het ongeveer gaan doen. En van daaruit een eerste prototype gemaakt en dan beginnen te testen.

• 8:18 Nikki – En dit bijzondere aan Adventures in Neverland, ik las ook inderdaad in de Kickstarter dat het een unieke manier is om verhalen te vertellen. Elke keer anders, ik kan me voorstellen dat je niet elke keer alles wil vertellen nog, want het moet natuurlijk nog op de markt komen, maar kun je een tipje van de sluier brengen van wat maakt het zo uniek?

• 8:39 Vicky – Het feit dat je zelf de verhalen kan beïnvloeden. Ik heb een keer een boek gelezen waarin dat stond van, oké, jij bent het karakter, het hoofdpersonage in dat boek, en als jij een bepaalde keuze maakt, dan ga je niet naar de volgende pagina maar dan ga je naar pagina 16, ik zeg nu maar iets. En dat vond ik toen zo leuk, of dat vond ik zo leuk bedacht dat ik dacht van ooh, daar wil ik wel iets mee doen. Maar goh, dat ik zo veel werk, en ja, ik heb weleens wat geschreven of ik heb weleens… ja ik schrijf ook wel graag. Maar ik had eigenlijk nog niet iets geschreven voor anderen ofzo. Dus ik zag mezelf niet als schrijver. Dus ik dacht, ja, dat wordt te lastig en dat is dan ook misschien weer minder een bordspel bordspel. Dus misschien moet ik daar vanaf stappen of ja, daar was ik niet helemaal van overtuigd eerst. Maar wat ik dan eerst had was dan weer te willekeurig. Ik had een bord met dan de drie verschillende zones erop, water, bos en bergen, en als je dan op zo’n vakje kwam, dan moest je een kaar trekken van de bijbehorende stapel, en dan moest je doen wat daarop gebeurde. Je had daar als speler geen enkele controle over, dat was willekeurig…

• 10:05 Nikki – Aah veel geluk zat er eigenlijk in?

• 10:06 Vicky – Veel geluk, het was heel erg willekeurig, en ik dacht van ja, nee, dit is het ook niet. En toen heb ik toch geprobeerd om zo’n scenario te schrijven en dat viel in de smaak. En dan zijn we daarmee verder gegaan.

• 10:21 Nikki – Dus eigenlijk heb je best wel heel verschillende uitgangpunten gebruikt? Daar ben je een beetje doorheen geswitched zeg maar?

• 10:29 Vicky – Ja, ja ja, je moet ook denken, dit is het eerste spel wat ik ontworpen heb, dus ik heb ook gewoon heel hard moeten leren van wat maakt nu een goed spel. Vooral de doelgroepen bepalen, dat vond ik achteraf gezien, als ik het opnieuw zou doen, zou ik veel sneller mijn doelgroepen hebben bepaald. Want ik had toen ook nog niet helemaal door dat er mensen waren die liever Euro games spelen of liever een Ameri-game spelen. En wat maakt nu een Euro-game of een Ameri-game. Als ik dan mensen aan mijn tafel kreeg, en die gaven mij feedback, dan was dit soms ook tegenstrijdige feedback. Ja de één wil het sus en de ander wil het zo. Wat moet ik nu hiermee? Totdat ik dan door had dat het verschillende spelers zijn. En wat spelen zij graag en waarom geven ze mij die feedback. Dat was voor mij belangrijker, de waarom. En op het moment dat ik dat had afgelijnd werd het voor mij veel makkelijker om die feedback te begrijpen en te zeggen van ja, dat neem ik mee, en dat, dat wordt gewoon een heel ander spel, dus dat laat ik liggen. Daar heeft de meeste tijd in gestoken.

• 11:52 Nikki – Ja toch dat spel zeg maar een beetje van waar ga ik schaven, wat laat ik zitten, hoe reageer ik op feedback van mensen? Ik kan me voorstellen dat dat inderdaad… Daar strugglen wij ook af en toe mee. Ons spel is zeg maar een Dungeon Crawler voor Solo of Duo en we krijgen inderdaad heel veel verschillende soorten feedback van mensen die er soms niet in passen waarvan je denkt, die zou het nooit kopen. Het is deels wat jij ook in het begin hebt gedaan inderdaad, van nou, ik heb mijn spellen… Soms had je zoiets van nou ik vind dit niet goed. Je moet ook moed hebben om dingen te schrappen, zo van nou dit wordt hem niet, weg ermee. Maar je moet ook de moed hebben om door te zetten dat je denkt van oké, ik denk dat dit wel past bij de doelgroep.

• 12:34 Niels –Hoe ben je dan achter die doelgroep gekomen?

• 12:37 Vicky – Door heel veel playtesters te hebben. En ik ben zelf ook meer en meer in de wereld terecht gekomen, ik heb ook het Spelhuis via die weg leren kennen. En gewoon heel veel mensen spreken en ook heel veel op verschillende fora blijven bijlezen. En die termen mij ook eigen maken. Op een gegeven moment worden die categorieën dan toch iets duidelijker. Dat je door hebt van mensen die graag spel A spelen, die gaan…. het is natuurlijk niet zo zwart wit hé, maar die vallen in een bepaalde categorie en die vinden bepaalde elementen in een spel leuk. Maar dan wordt het ook een bepaald soort spel. En ja, gewoon heel veel lezen en praten met mensen, en zelf ook veel spellen spelen uiteraard om te kijken van wat vind ik leuk. Want ik vond het ook belangrijk om een spel uit te brengen waar ik zelf achter sta. Dat ik zeg van dit zou ik voor mezelf kopen.

• 13:47 Nikki – Ja jij bent eigenlijk je eigen doelgroep wel van jouw spel?

• 13:51 Vicky – Ja, ik ben wel vanuit mezelf vertrokken, ja.

• 13:58 Nikki – En dat playtesten, dat is iets… Nou ja, wij zitten zelf in verschillende virtual playtest groepen. Dus op maandag en donderdag gaan we dan ook andermans spellen spelen en in ruil daarvoor spelen ze jouw spel. Maar is wel moeilijk vaak om mensen te vinden die het willen spelen.

• 14:14 Niels – Ja vooral nu tijdens de pandemie.

• 14:16 Nikki – Ja, want jij gaf ook aan van ik ga naar beurzen enzo. Hoe maakte jij zeg maar…. Duurde dat lang voor jou, het vinden van playtesters? Wat zijn de gouden tips van jou?

• 14:30 Vicky – Wat de gouden tips zijn… Ehm, dat vind ik een goede vraag. Ik weet niet of ik daar een goed antwoord op heb. Ik kan misschien wel vertellen hoe het voor mij is gegaan.
  
  Opnieuw, ik kende niemand, ik wist van niks. Ik ben echt van nul nul begonnen. Ik heb op een gegeven moment gewoon mijn stoute schoenen aangetrokken om naar een lokale beurs te gaan. Om te vragen of ik met mij prototype mag langskomen. Daar heb ik de eerste contacten gelegd. Goh, via via denk ik dan. Het meeste moet ik wel zeggen heb ik via beurzen leren kennen. Dat was toch wel mijn dingetje. Ik heb ook het idee dat ik daar heel sterk in ben. Ik ben niet zo heel erg goed om via mail of via… Ja hoe moet ik dat zeggen. Ik ben graag mezelf, en op zo’n beurs heb je alleen jezelf.

• 15:51 Nikki – Het is een ander soort moeite die je erin moet stoppen als je echt moet mailen en Facebook berichten moet sturen. Dat kan best wel vermoeiend zijn. Ik kan me voorstellen als je daarheen gaat dat is best wel even eng, maar als je er bent dan….

• 16:05 Vicky –Ja, precies. Je bent ook niet meer anoniem, je bent niet meer een anoniem e-mailadresje die je op delete kunt zetten. Maar je komt een echt mens tegen. Je hebt meteen een heel andere klik en dat ging gewoon veel beter voor me. En ik ben via die die beurzen ook mensen leren kennen die spellenclubs hadden, die spellenwinkels hadden. Via die weg een beetje. Dus ja, ik zal zeggen voor mij hebben de beurzen de meeste impact gehad. Ik heb dat ook altijd gezien als een soort van sollicitatie. Eén van mijn vrienden heeft ook gezegd van kijk, als je een sollicitatie hebt dan ga je ook niet in je joggingbroek daar zitten. Nee je doet een leuk costume aan, of een leuke jurk. Je kleed je toch een beetje of je presenteert jezelf.. En zo heb ik mijn prototype ook altijd behandeld. Ik kan een beetje tekenen, ik ben daar niet zo heel ver in, maar ik heb er altijd wel voor gezorgd dat het presentabel en aangenaam was. Ja goed, een beetje aantrekkelijk maken. Blijkbaar heeft dat gewerkt.

• 17:30 Niels – Was dat op die beurzen, was dat voor jou vooral het doel om mensen te vinden. Gewoon playtesters, mensen die het spel konden spelen, of was je daar ook om in contact te raken met uitgevers om te kijken of zij daar interesse in zouden hebben?

• 17:45 Vicky – Mijn doel voornamelijk was voor playtesters, dat was mijn eerste doel. Maar ik vind het natuurlijk ook heel eng om mensen aan te schrijven, toen toch al zeker. Dus op die manier was het niet zo zeker van ik kom naar jou en dan wordt ik misschien afgewezen, maar meer van hé, hier sta ik. Ik heb er wat moois van gemaakt en als je het mooi genoeg vind, dan kom jij naar mij. En dan zal ik wel de uitleg doen. Dat vond ik iets minder eng. Dus ik was gegaan voor het aan een breder publiek voor te stellen, niet enkel mijn vrienden en toen zijn er uiteindelijk ook uitgevers komen zitten.

• 18:33 Nikki – Dat lijkt me wel bijzonder ja. Je vertelde net zeg maar dat als je één van de dingen die als je terug kijkt denk van goh, dat zou ik anders doen, die doelgroep wat beter in zicht krijgen. Ik denk dat dat iets is waar veel mensen mee strugglen. Als je terug kijkt van nou, dat was nog eens een slimme beslissing, daar ben ik echt blij mee, misschien mijlpalen die je hebt bereikt. Wat zouden dat voor jou zijn?

•  19:00 Vicky – Ik had vrij vroeg het idee dat ik wel wist van hoe dat het spel moest zijn, en met de feedback die ik kreeg ging ik steeds kleine aanpassingen doen. Ik dacht van als ik dit misschien een klein beetje bij schaaf dan is het zoals ze het willen of dat misschien. Maar dat werkte niet zo heel erg goed, of ik bereikte niet wat ik wilde bereiken. En ik heb op een gegeven moment gezegd van, wat is nu het ergste wat er kan gebeuren? Als ik nu dat hele ontwerp ondersteboven gooi, ja, dat het niet werkt…. En dan?… Dan ga ik terug naar de vorige versie. En ik heb dat losgelaten en gewoon iets heel anders geprobeerd. Die scenario’s waren dat toen. En dat werkte. En toen dacht ik van, ja waarom heb ik dit niet eerder gedaan? Dus af en toe ook gewoon durven loslaten en misschien iets heel geks of heel anders proberen. Want ja, wat is het ergste dat er kan gebeuren? Dat het niet werkt. Ja, en dan gaan we terug.

• 20:10 Niels – Ja dat is wel een goede tip!

• 20:11 Vicky – Dat was bij mij wel zo’n soort eureka moment.

• 20:14 Nikki – Ja niet bang zijn om gewoon een verandering erin te gooien. Het komt wel goed inderdaad ja. Dus binnenkort…. We hebben de laatste update gelezen op jullie Kickstarter. Dat er wat delay is vanwege Corona en het playtesten daardoor dat het nu op mei 2021 staat dat het spel kan uitkomen. Het is een gebruikelijk iets dat een Kickstarter wordt aangezet dat er nog wel van alles aan het spel gesleuteld moet worden. Er moest dus ook nog wel wat getest worden. Kun je ons iets meer vertellen van hoe dat proces in die 5 jaar is gegaan, van wanneer ben jij gestopt met echt het ontwikkelen, wanneer dacht je van ik ga met een uitgever samenwerken? Na welke periodes dacht je, ik ben klaar voor een volgende stap, of nu kunnen we de Kickstarter aanzetten. Hoe heeft die 5 jaar eruit gezien zeg maar.

• 21:12 Vicky – Ik ben Black Box Adventures al redelijk vroeg in het proces tegen gekomen. Ik denk dat ik 2 of 3 jaar ermee bezig was toen dat ik hun leerde kennen. Ja gewoon een keertje langs gegaan en aan hun laten zien, maar toen zag het er ook nog heel anders uit, maar zij zagen daar wel meteen potentieel in. Het ding is, zij hadden op dat moment ook nog een ander project lopen. Frutti di Mare en daarna Itchy Monkey dat ook al in de stijgers stond. Dus ja, ze waren gewoon nog met andere projecten bezig, maar ze zeiden wel van we zien dit wel zitten, hier zit wel potentieel in, maar er moet nog heel wat aan gebeuren. Op het moment dat we dan samen in zee zijn gegaan zijn zij gewoon heel actief betrokken geweest met het verdere ontwerp ervan. Bas en Bart hebben zelf ook een enorme passie voor spellen en met elke playtest dat ze deden hadden zij ook feedback en suggesties. Eigenlijk ben ik op een punt gekomen dat ik niet meer zo heel goed kan onderscheiden welke ideeën nu van mij waren en welke van Bart of van Bas. Het was zo’n heel mooi samenspel van, ja ik stel dan iets voor en daar werd dan op ingegaan en dan stelde zij iets voor en dan ging ik er weer op in. Uiteindelijk heb ik wel het idee dat het meer ons spel geworden is.

• 22:50 Nikki – Wauw, ik had niet vanaf een afstand gedacht dat… In mijn hoofd was het van als je naar een uitgever gaat, dan presenteer je je idee, dan zeggen zij ‘Top’ en dat het dan soort van de wereld in gaat. Maar blijkbaar zijn jullie er samen wel echt heel veel aan gaan werken. Dat is wel heel cool. En best wel een lange samenwerking gewoon.  

• 23:08 Vicky – Ja ze zijn ook mijn vrienden geworden ondertussen.

• 23:10 Nikki – Ja, dat snap ik ja.

• 23:11 Vicky – Dus was het niet voor de pandemie, dan liepen we ook wel wat vaker binnen en buiten bij elkaar.

• 23:18 Nikki – Ja, dat snap ik ja. Wist je al van tevoren dat je met een uitgever wilde werken, was dat het plan wel? Je hebt niet gedacht om het zelf uit te geven?

• 23:29 Vicky – Goh ik heb die optie wel bekeken, maar opnieuw ik ben vetrokken vanuit nul ervaring en ik wist vrij vroeg dat als ik hiermee verder wil gaan, ja dan moet ik mij gewoon laten begeleiden door mensen die het al een keer gedaan hebben. En dat hoefde voor mij niet de grootste uitgever te zijn of de kleinste, dat maakte voor mij niet zo veel uit. Wat ik wel heel belangrijk vond was het thema dat ligt me wel heel nauw aan het hart, dus op mijn eerste design zal ik zeggen. Het project ligt me nauw aan het hart. Ik vond het wel heel belangrijk dat de uitgeverij waar ik uiteindelijk mee zou samen werken dat die daar ook respect voor hadden en dat ik zeg maar tot het laatste moment mijn inbreng erin mocht hebben.

• 24:21 Niels – Dat is ook gelukt zo te horen. Als het echt voelt als jullie spel weet je wel, dan hebben jullie dat goed gedaan.

• 24:28 Vicky – Ja zeker. Ik ben heel blij dat ik hun gevonden heb.

• 24:33 Nikki – Nice. En het moment van Kickstarter, wanneer werd besloten van nú is het moment, nu gaan we het presenteren? Heb jij überhaupt… Dat is misschien een wat bredere vraag… maar het hele marketing stuk is ook iets waar speldesigners vaak tegenop kijken. Zo van ooh, ik moet naar buiten toe, ik moet dingen ontwerpen, ik moet het promoten. Deden zij dat zelf of hebben jullie daar ook veel in samen gewerkt?

• 25:00 Vicky – Dat is hoofdzakelijk wel hun stuk geweest. Hoe dichter we bij de Kickstarter kwamen, hoe meer ik daar ook in betrokken werd. In die zin van, ja goed, ik deed ook alle beurzen mee. Dus heel vaak kende de mensen mij. Ik antwoorde ook op vragen of bleef wel betrokken met spelers, maar echt het concrete marketing stuk dat deden zij. Nu tijdens de Kickstarter werden we zodanig overrompelt. Ja ik heb ook op berichten gereageerd en of Facebook gereageerd en dergelijke. Gewoon omdat we met drie mensen zijn en dat was gewoon heel veel werk. Heb ik zo op je vraag geantwoord? Zij hebben dat stuk op zich genomen en waar ik kon heb ik bijgesprongen.

• 26:00 Nikki – Ja, ik snap hem. Want zij hadden natuurlijk de ervaring er ook in, dan kunnen zij dat goed doen. Ik wil zo wat meer in op het grote succes en de verassing daarvan, voordat ik over het marketing stuk begon vroeg ik nog van ‘Wat is het moment van Kickstarter?’ Hebben ze je daar nog een beetje in meegenomen van ‘Nu is het tijd Vicky, we gaan ervoor!’ of niet?

• 26:27 Vicky – Ja op een gegeven moment moet je gewoon op de start knop duwen. We wilde het al langer lanceren, maar het is een erg complex spel om te maken. Niet zozeer om te spelen, er zitten wel wat kleinere regels in waardoor we het ook op twaalf jaar hebben gezet, maar het is op zich wel vrij goed te spelen. Maar om het te maken is het heel erg uitdagend omdat je met die verschillende scenario’s zit. Ik heb geen boek van 100 pagina’s, ik heb 40 kaartjes om wat op te schrijven. Sterker nog, ik moet ervoor zorgen dat er verschillende versies in die 40 kaartjes zitten en het moet lijken alsof het de bedoeling was dat je langs verschillende kaartjes kwam. Dat het een logisch geheel is. En dat is zo lastig. We hebben daar zo lang op zitten playtesten en op moeten zoeken en op… Ja dit klopt niet, ik ben zo straks geen piraat tegengekomen, wat zegt dat kaartje nu. Dat is een hele puzzel, je moet dat eigenlijk zien als een puzzel. Waarna we dan daarna een laagje verhaal over konden gieten. Dat heeft heel lang geduurd en daar zijn we op sommige stukken nog aan het playtesten. Daarom dat we ook die update gedaan hebben. Dat is gewoon heel lastig en de puzzel moet niet alleen kloppen, het moet ook nog een beetje een interessant verhaal zijn ook. Dus daar komen toch best wel wat dingen bij kijken. En daar los, we hebben natuurlijk de scenario’s, maar hoe dat het spel is opgebouwd… we hebben ook een aantal open-world elementen erin. Ik weet niet of je ooit Western Legends ofzo hebt gespeeld of gezien.

• 28:38 Nikki – Nee, die ken ik niet nee.

• 28:40 Vicky – Je hebt bepaalde locaties waar je naartoe kan gaan waar je bepaalde acties kan doen waar je dan dingen kunt krijgen of dergelijke, of punten te krijgen of items te krijgen. Maar terwijl je reist over het bord kun je ook willekeurige encounters hebben waar je dan ook weer wat mee moet doen. Dus het is een combinatie van die dingen wat het voor ons soms moeilijk maakt om mee rekening te houden. En om het gebalanceerd te krijgen, dat heeft best wel wat werk gekost. Op een gegeven moment hebben we dan toch gezegd van kijk, we zijn mensen er nu al zo lang warm voor aan het maken, we gaan het toch moeten gaan lanceren. Want als ze misschien te lang moeten wachten dan verliezen we dat momentum weer.

• 29:31 Nikki – Ja, het momentum inderdaad, verlies je anders.

• 29:34 Vicky – Ja, okay, maar we zitten nu midden in een pandemie. Ik denk niet dat mensen daar nu geld aan gaan geven. Ja goh, hmm hmm,… We hebben echt op het randje gestaan om het niet te doen.

• 29:45 Nikki – Dan had je dat gemist ja.

• 29:49 Vicky – Uiteindelijk dan toch gezegd van: Ja jongens, we gaan het gewoon proberen. We zien het wel… naja en toen was het 4 uur laten en toen…

• 30:01 Nikki – Ja super nice hoor.

• 30:02 Niels – Ja, hoe waren die 4 uur? Ik kan me voorstellen dat je gewoon de hele tijd op die pagina aan het kijken bent en misschien berichtjes aan het beantwoorden bent.

• 30:11 Vicky – Wij hebben ook een vrijwilligersteam, dat ons normaal gezien, in normale tijden ook helpt op de beurzen. Dus standen opbouwen, afbreken en dergelijken. Wij zaten eigenlijk allemaal in één grote Skype meeting of Discord, ik weet niet meer wat we gebruikt hadden. En we hebben vanaf de launch knop totdat het dan gefund is gezellig voor het scherm gezeten en gevierd en gepraat. Ja, dat was wel heel leuk.

• 30:43 Niels – Ja feest.

• 30:43 Nikki – Ja, het was dan ook wel echt een verassing dus dat het zo hard ging en zo goed ging eigenlijk?

• 30:49 Vicky – Ja, voor mij wel. Ik kan niet zo goed voor Bart en Bas spreken, hoewel ik denk niet dat ze zo’n succes verwacht hadden. Maar voor mij, ik wist wel wat ik interesse had gecreëerd, ik wist wel dat ik mensen had bereikt die ik wilde bereiken en die klaar stonden om het te backen om het zo maar te zeggen. Hoe noem je dat? Een publiek, ik wist dat ik een publiek had opgebouwd. Maar wij hadden heel weinig kanalen naar het buitenland toe. Ik wist, in de Benelux zitten we wel goed, maar om het echt te halen moeten we ook breder gaan. Daar waren we eigenlijk niet zo heel zeker van. We wisten niet hoe veel backers we uit andere landen mochten verwachten. En dat is wel heel hard gegaan. Dat had ik niet verwacht. Daar was ik zelf een beetje ondersteboven van en dat vind ik ook wel best spannend want dat zijn ook heel veel mensen die ik zelf niet gezien heb op beurzen. Die gewoon de pagina hebben gezien en dachten: ooh, dat vind ik wel leuk en klik. Ja, dat heb ik gewoon zelf…. ja dat vond ik heel raar.

• 32:05 Nikki – Ja, dat is een gek idee inderdaad, dat iemand die je niet kent, die denkt van nou, dat lijkt me mooi en tof, zonder jou… Ja het is niet alsof ze het je gunnen ofzo, het is meer zo van ‘Ik wil dit ding hebben’.

• 32:15 Vicky – Ja precies, precies.

• 32:18 Nikki – Maar ook wel tof dat het zo aan spreekt, alleen maar om het idee inderdaad. 

• 32:23 Vicky – Ja en ik moet ook zeggen, wij zijn ook heel erg blij met Frederick, de tekenaar. Die had zo precies ook de stijl die ik zocht. Hij heeft ook heel veel dingetjes toegevoegd aan de lore zal ik zeggen. Het is ook mede door zijn tekeningen dat de mensen geprikkeld raken, van ooh, wat is dit nu. Dus ja, daar ben ik ook heel blij mee.

• 32:48 Nikki – Ja het ziet er wel echt heel mooi uit inderdaad de tekeningen. Een beetje Disney, maar ook een beetje oud dat het je doet denken aan een beetje vroeger enzo. Werkt Frederick bij Black Box Adventures?

• 33:01 Vicky – Nee, nee, hij is zelfstandig tekenaar en Adventures in Neverland is gewoon een project voor hem, net zoals hij ook meerdere projecten heeft lopen.

• 33:13 Nikki – En jij hebt veel ook met de designstijl input kunnen geven zeg maar? Want je geeft aan dat het precies zo is als je dacht eigenlijk.

• 33:20 Vicky – Ja, ik vond het zelf heel belangrijk dat het meer die oudere sprookjesboeken imiteerde, want met zelf Dungeons & Dragons spelen zag ik vooral heel veel, ja eerst vooral digitale tekeningen en vaak ook heel erg over de top. Magisch, wat in zijn eigen stijl ook heel mooi is, maar ik wilde voor Neverland meer terug naar die ouderwetsere boeken. Die oudere sprookjesboeken. Ik heb Anton Pieck gezegd, ehm, Arthur Rackham, dat is één van de originele tekenaars van de Peter Pan boeken. Die had ook zo’n stijl. Ja dat vond ik wel belangrijk jij, één om het een eigenheid te geven vooral en daarnaast omdat ik het zelf ook een hele mooie stijl vind.

• 34:22 Nikki – Was dat voor… ik keek ook een beetje bij Black Box Adventures, zij hebben verschillende, hele uiteenlopende soorten spellen. Verschillende soorten stijlen. Was dat voor hun dan nog belangrijk om een bepaald soort stijl te hebben, of hebben ze dat redelijk vrij gelaten daarin?

• 34:40 Vicky – Daar hebben ze me eigenlijk heel vrij in gelaten. Ik denk ook dat zij nu.. Dat moet je misschien zelf aan hun vragen want ik ben nu aan het gokken. Ik denk dat zij vooral kijken naar wat past bij het spel specifiek en niet zozeer… Ja ze kijken wel een beetje naar wat past in de lijn met wat ze al hebben, maar bijvoorbeeld Frutti Di Mare en Itchy Monkey liggen heel mooi in dezelfde lijn en wie weet als er nog spellen komen dat we wel meer lijnen of een bepaalde brand kunnen neerzetten. Want Frederick heeft bijvoorbeeld ook Revenge of the Dictators getekend. Maar dat is dan wel weer in een andere stijl.

• 35:30 Nikki – Heel anders ja.

• 35:35 Vicky – Heb ik antwoord gegeven op je vraag? Soms krijg je een idee door een vraag en dan begin ik op een gegeven moment af te dwalen, dus als ik te ver ga moet je me ook zeker tegenhouden.

• 35:50 Nikki – Ja, ik vind het alleen maar leuk hoor. Want ik stel dan een vraag en dan komen er dingen bij waarvan ik denk van oeh, interessant. Ik werk in mijn dagelijks leven in de marketing, soms als je dan een interview hebt met mensen komt er niks uit. Maar nu is het fijn dat jij daar wel redelijk open over bent. Ik ben tegelijkertijd even met een schuin oog aan het kijken naar de vragen. Want we hebben eigenlijk een groot gedeelte eigenlijk wel gehad, over de Kickstarter en over het proces. Voordat ik hier zeg maar aan begin, heb jij nog specifieke vragen die je gemist hebt of?

• 36:22 Niels – Ehh, nee niet perse. Ik denk wel zeg maar, je hebt nu dat moment dat de Kickstarter heeft gedraaid en over een paar maanden krijgen de mensen de spellen thuis, dan hebben we het nu over een 5000 mensen die jouw spel gaan spelen. Of ja, 5000 mensen die jouw spel gaan ontvangen en die het met nog veel meer mensen gaan spelen. Dat is natuurlijk al fantastisch. Daarna, ik denk dat Black Box Adventures dit spel ook in de retail gaat uitbrengen?

• 36:51 Vicky – Ja, we hebben een deluxe versie die enkel nu beschikbaar was voor de retail, dus als winkeliers die wilde hebben moesten ze mee op de Kickstarter trein springen. Nadien gaan we, of ja, hij is nu ook beschikbaar al, een retail versie doen. Dat is hetzelfde spel, dezelfde inhoud, maar daar wordt veel meer met karton gewerkt dan met plastic of hout en dergelijke. Gewoon om de kosten een beetje te drukken. Maar nadien wordt het wel in de retail beschikbaar gesteld.

• 37:25 Niels – En als er dan mensen zijn die inderdaad de Kickstarter trein hebben gemist, die nog wel het spel graag willen hebben, hoe lang moeten zij daarop wachten voordat ze hem in de retail zullen gaan zien?

• 37:34 Vicky – Ooh, dat vind ik een heel moeilijke vraag want dat is eigenlijk meer Bas zijn terrein.

• 37:41 Nikki – Naja, ik kan me voorstellen dat als mensen dit misschien lezen of misschien zien dat ze denken, ooh, dat klinkt wel interessant dat spel. Waar kunnen ze het dan het makkelijkst krijgen of wat is het handigst om te doen voor hun?

• 37:53 Vicky – Ze kunnen altijd rechtstreeks contact opnemen met Black Box Adventures, maar het Spelhuis biedt het ook aan uiteraard. Dus ze kunnen ook via het Spelhuis bestellen. Er zijn ook verschillende winkels die de deluxe versie hebben gepledged en ik ga er vanuit, ik weet het niet… Ik weet niet of dat al allemaal verkocht is of dat ze ook een deel als stock hebben voorzien. Er is alleszins wel genoeg voorzien om ook mensen die het niet hebben kunnen backen dat ze het toch kunnen kopen.

• 38:35 Nikki – Leuk, en wellicht dan, dat had ik misschien iets eerder moeten vragen, maar als je Adventures in Neverland nu zou aanraden aan een bepaalde groep mensen, hoe zou je het omschrijven? Voor wie is het leuk zeg maar?

• 38:50 Vicky – Het is vooral leuk voor mensen die van avontuur houden. Het is een avonturen spel waarbij dat eigenlijk de reis belangrijker is dan het doel. Er zijn punten te winnen uiteraard, want we moesten een drive voorzien voor de spelers. Maar het zijn eerder een soort van ervaringspunten zoals je in de rollenspellen ook hebt. Dus hoe meer verhalen dat je doet, en hoe meer avonturen dat je beleefd, hoe meer punten dat je zult krijgen. Dus eigenlijk is het zo dat de meest avontuurlijke speler gaat winnen. Ik heb ook heel vaak de vraag gekregen van wat is dan de meest juiste keuze? Als ik zo’n kaartje krijg met een scene erop en ik moet dan A of B kiezen, wat is nu de juist keuze, waar ga ik de meeste punten mee halen? Ja, dat moet je zien, wat zegt je buikgevoel, wil je linksaf of rechts gaan, wil je de deur open doen of gesloten houden. Kies maar, we gaan het zien. Je moet er een beetje in durven duiken en stel dat je… ja ik ga niet zeggen… Je kan geen verkeerde keuzes maken! Stel nu nog dat het allemaal mislukt en het gaat niet zoals je personage zou willen dat het gaat, je verhaal stopt dan niet in principe. Je faalt, en dan moet je het via een ander pad proberen. Dus het is niet zo van ooh, je hebt 3 gemiste dobbelstenen, ja klaar, dan doe je niet meer mee. Nee, zo werkt het niet. Je gaat gewoon verder, en als het op een gegeven moment echt gedaan is, ja dan zit je ook heel ver in het spel en we hebben dan gemerkt dat de andere spelers ook klaar zijn. Je moet het echt zien als een verhaal en iets waar je in springt. De reis is belangrijker dan de winnaar te zijn zullen we maar zeggen.

• 40:37 Nikki – Nou klinkt wel heel anders inderdaad dan hoe je normaal over een spel denkt. Dat triggert wel een beetje, zo van oké, hoe zit dat dan in elkaar, dat is wel leuk. Dan had ik eigenlijk nog een vraag van, je bent nu waarschijnlijk nog wel heel druk bezig met Adventures in Neverland. But whats next for you? Ga je meer spellen ontwikkelen? Hoe zie je de toekomst?

• 40:58 Vicky – Hah, ik heb nog wel een aantal dingen op de plank staan, maar ik heb gezegd dat Neverland gewoon eerst bij de mensen moet zijn. Dat heeft nu mijn hoogste prioriteit. En daarnaast heb ik ook gewoon interesse in andere prototypes, daarom dat ik jullie ook had aangeschreven. Via Spelhuis willen we ook ons meer gaan richten op het uitgeven van spellen ook. Daar wil ik ook mijn steentje in bijdragen. Dus enerzijds mijn eigen spellen verder bedenken, wanneer dat Neverland klaar is, anderzijds voor het Spelhuis spelideeën vinden en uitbrengen. En als Neverland inderdaad zodanig in de smaak valt, dan zien we het ook wel zitten om daar een vervolg aan te breien.

• 42:00 Nikki – Oehhh, expansion.

• 42:05 Vicky – Dat zijn dingen waar je ook wel gewoon verhalen bij kan verzinnen. En er zijn tijdens de Kickstarter ook al een aantal suggesties geweest voor nog andere boeken aan te doen.

• 42:18 Nikki – Ooh ja, tuurlijk ja, slim ja.

• 42:22 Vicky – Maar daar wil ik allemaal nog geen beloftes over doen want daar komt weer allemaal gigantisch veel werk bij kijken en er zijn heel veel als-en aan verbonden. Maar als ik mag kiezen dan zou ik daar nog wel een vervolg aan breien.

• 42:38 Nikki – Cool, oké, voor mij heb ik volgens mij alles gevraagd wat ik wilde. Jij ook?

• 42:44 Niels – Ja zeker, heel erg bedankt in ieder geval dat we dit interview konden afnemen.

• 42:49 Nikki – Ja los van dat het ook gewoon interessante content is vond ik het ook gewoon heel boeiend om te horen hoe het voor jou allemaal is gegaan. Er zitten ook wel veel herkenbare dingen in. Voor mij wat ik er het meest van heb geleerd van jou is ‘Doe het maar gewoon’. Ga maar gewoon, laat jezelf maar zien. Wellicht ook een beetje van probeer je eigen strengths te benutten. Voor de dingen waar je minder goed in bent, wees daar ook niet bang om er hulp bij te vragen of op een andere manier te doen. Ik denk dat dat ook wel goed is om te bedenken.

• 43:21 Vicky – Precies, ja. Voor mij was dit wel één van de dingen die ik belangrijk vond. Ik wil me ook graag laten adviseren door mensen die net wat meer ervaring hebben of net iets meer ervan weten. Als ik dan toch nog een tip mag meegeven: Ja het is belangrijk om eigenheid te bewaren, maar het is ook belangrijk om te willen leren. Het is mijn kindje, maar ik wil dat het spel de beste versie van zichzelf is. Als iemand anders een beter idee heeft dan ik, dan moet ik dat ook durven implementeren. Ik ben soms wel ontwerpers tegen gekomen die zo bang waren om hun eigen kindje te zien vervormen of uit handen te geven. Dat vind ik soms jammer, want dan denk ik dan zit er nog zo veel potentie in, probeer het gewoon. En als het niets is, ja er is niets.. ja zoals ik net ook al zei.. wat je weerhoudt om terug te gaan. Dus dat was voor mij wel een hele belangrijke. Eigenheid is één ding, maar durven leren is weer een ander.

• 44:47 Niels –Ja en uiteindelijk maak je een spel voor andere mensen, dus het is alleen maar belangrijk dat je een zo goed mogelijk spel maakt.  

• 44:53 Vicky – Ja, dat vooral als je ernaar kijkt vanuit een commercieel standpunt. Als je het enkel voor jezelf maakt dan maakt het niet zo veel uit. Maar je wilt ook het spel verkopen, dus dan ben je ook bezig met hoe verkoop ik het spel aan zo veel mogelijk mensen. Of toch alleszins, hoe bereik ik mijn doelgroep. Dus dat was toch nog wel even een dingetje wat ik wilde aanzetten wat ik heb geleerd en zelf ook gewoon heel belangrijk vond in het proces.

• 45:21 Nikki – Dat is wel een hele goede denk ik inderdaad. Iets waar waarschijnlijk meerdere mensen inderdaad… hé, dat loslaten van je baby is toch soms wel lastig inderdaad. Dat is een goeie.
  
  Dan denk ik dat we voor nu het interview kunnen beëindigen. Dank je wel Vicky.

• 45:36 Vicky – Oké, leuk, ja jullie zijn bedankt.

• 45:40 Nikki – ik vond het leuk en we zullen gewoon in contact blijven.

Het bericht Adventures in Neverland: een Kickstarter succesverhaal van meer dan 500.000 euro verscheen eerst op NiNi Games.

Onlangs kregen we de tip van een lezer om iets te schrijven in onze basis handleiding over hoe je je spelidee kunt beschermen. Geen slechte tip, want veel beginnende spelontwerpers zitten met de vraag of en hoe ze hun spelideeën kunnen beschermen en of ze die ergens moeten opgeven als intellectueel eigendom. Wij zijn geen juristen, maar hebben wel het één en ander gelezen over het beschermen van je eigen spel. In deze blogpost vertellen we wat wij weten.

Je hebt een fantastisch spelconcept bedacht, een gat in de markt en iedereen die je er over vertelt is lyrisch. Dit kan niet anders dan een succes worden. Maar hoe voorkom je dat anderen er met je idee vandoor gaan? In een samenleving van contracten, kleine lettertjes en veel wantrouwen is het niet zo gek dat de beginnende spelontwerper hier meer van wilt weten. Maar zijn deze zorgen wel terecht?

Het korte antwoord op deze vraag is: Nee

Hieronder leggen we in meer detail uit waarom, maar ook welke opties er wel zijn.

Het auteursrecht (copyright)

Wat vaak voor komt is dat beginnende spelmakers het eng vinden om hun spel te laten playtesten door andere mensen of aan publishers te laten zien. De reactie vanuit de spellen community is eigenlijk altijd: “De beste manier om je spelidee te beschermen, is om hem met zo veel mogelijk mensen te delen.” Je wordt namelijk automatisch beschermd via het auteursrecht. Schrijf je spelregels op, zet ze online en deel ze met mensen.

Het auteursrecht bestaat om het intellectueel eigendom van teksten, afbeeldingen, video’s of ander kunstzinnig werk te beschermen. Een spelidee of concept valt op zichzelf nog niet onder het auteursrecht. Een uitgewerkt idee of concept wel. Dit betekend dat wanneer je een handleiding of vormgeving van het spel hebt gemaakt, deze onder het auteursrecht vallen. Om deze reden bescherm je je spel het best door hem juist met zoveel mogelijk mensen te delen.

Er zijn ontzettend veel verschillende spellen en spelideeën en spelmakers gebruiken vaak spelmechanieken uit verschillende bestaande spellen. Met het auteursrecht kun je niet een spelmechaniek voor jezelf claimen. De deckbuilder Dominion kan gelukkig niet de spelmechaniek ‘deckbuilder‘ claimen. Wel kunnen ze gebruik maken van het auteursrecht als anderen nagenoeg een exact gelijke uitvoering maken.

“Once a game has been made public, nothing in the copyright law prevents others from developing another game based on similar principles“

De beste manier om je spelconcept te beschermen is daarom ook om een superieur product te maken. Je kunt een nog zo goed aftreksel maken van de tegellegger ‘Carcassonne‘, als het niet beter is dan Carcassonne, wilt niemand het hebben.

Merkenrecht

Met het merkenrecht kun je je handelsmerk of bepaalde symbolen beschermen. Zo is bijvoorbeeld de handelsnaam ‘Wizard of the Coast‘ vastgelegd, maar ook de spelnaam ‘Magic the Gathering’ en de symbolen voor de mana zijn onderdeel van het markenrecht. Ook jij kunt je spelnaam of bepaalde symbolen van je spel gaan vastleggen als je besluit om zelf je spel uit te gaan geven. Je kunt ervoor kiezen dit alleen in de Benelux, Europa of Internationaal te doen. De kosten hiervoor lopen in de honderden euro’s.

Voor de meeste spelmakers is dit echter meestal niet erg relevant. Als je zelf een spel uit brengt is de kans groot dat je bij de massa hoort die minder dan 5.000 exemplaren verkoopt. Alleen als je een groot succes hebt of een terugkerende serie spellen wilt maken waarbij het van belang is dat je uniek bent in je merknaam, symbolen of andere uitingen is het registreren via het Merkenrecht nodig. Zelfs als je je spelnaam niet registreert kun je er meestal vanuit gaan dat andere spelmakers niet zomaar dezelfde naam zullen gebruiken. Dit zorgt voor consumenten alleen maar voor verwarring en daarmee is niemand geholpen.

Patent

Met patent (octrooi) kunnen uitvindingen beschermd worden. In de spellenwereld hebben we het dan over spelmechanieken. Door patent aan te vragen op een spelmechaniek kun je andere mensen verbieden die mechaniek toe te passen. Om patent te kunnen krijgen moet spelmechaniek echt uniek zijn en niet voor de hand liggen. Hierdoor is het bijna onmogelijk om op spelmechanieken patent te krijgen.

Het aanvragen van patent moet daarnaast voor elk land afzonderlijk gebeuren en wordt daarom al snel een dure aangelegenheid.

Kan iemand mijn spelidee stelen?

Ja dat kan, mits:

1) De artwork daadwerkelijk anders is
2) De spelregels anders zijn geschreven
3) Er geen merkenrecht overschreden wordt
4) Er geen patent overschreden wordt

Maar naar ons inzien is het niet nodig je hier als beginnend spelontwerper druk over te maken. Er zijn genoeg andere obstakels om te overwinnen voordat je een succesvol spel kunt uitbrengen dat de afleiding voor het beschermen van je spel geen nuttige tijdsbesteding is.

Het bericht Je spelidee beschermen via het Auteursrecht, Merkenrecht of een patent. verscheen eerst op NiNi Games.

Wil je zelf een spel maken en uitgeven, dan komt er een hele hoop op je af. We zitten hier zelf middenin en hebben al een aantal spellen liggen in verschillende fases van ontwikkeling. In een reeks van verschillende blogposts proberen we ook jou op gang te helpen om je eigen spel te maken.

Deze blogposts en de ervaringen die wij hebben opgedaan hebben we gebundeld tot een basis handleiding.

De verschillende stappen van zelf een spel maken

Je bent misschien al begonnen met het maken van je eigen spel, dus mogelijk herken je jezelf hier al in, maar elke spelontwerper zal door de volgende fases heen moeten gaan om van zijn eigen spel werkelijkheid te maken.

1. Spel ontwerpen

Je bent aan het douchen, een film aan het kijken of hebt een gesprek met een vriend en opeens popt er iets naar boven. Je hebt een idee! Een idee op zichzelf is alleen nog niets waard. Het eerste wat je daarom moet doen is je idee opschrijven. Gefeliciteerd, dit is de basis voor je spel. Je bent begonnen als spelmaker!

2. Prototype maken

Als je je ideeën hebt opgeschreven kun je beginnen met het maken van een prototype. Niets is zo fijn als het concreet maken van je ideeën door er iets echts van te maken. Bij het maken van je prototype zul je al snel tegen de eerste problemen aanlopen. Dit is niet erg en hoort bij het proces, dus geef vooral niet op.

Het is belangrijk om zo snel mogelijk iets concreets te maken. Iets wat je (in theorie) kunt spelen. Hierdoor leer je het snelst wat wel en wat niet werkt en kun je een eerste versie van je spel maken om te gaan playtesten. Schrijf bij je prototype ook meteen de spelregels op. Dit helpt je om extra na te denken over alle aspecten van het spel.

3. Playtesten

Als je dan zo ver bent dat je prototype speelbaar is, dan wordt het tijd om te gaan playtesten. Kijk je vrienden en familie lief aan en vraag of ze je willen helpen om je spel te testen. Waarschijnlijk vinden zij je passie alleen maar leuk en helpen je graag verder. Uiteindelijk wil je ook buiten je directe kring gaan playtesten, maar voor het begin is dit goed genoeg.

Het doel van het playtesten is ten eerste om erachter te komen of je spel potentie heeft. Je eerste prototype is nooit een perfect spel en echt leuk hoeft het nog niet te zijn, maar je moet wel het gevoel hebben dat je iets hebt waar je enthousiast van wordt. Bij het playtesten kom je erachter of andere mensen er ook enthousiast van worden. Als dit zo is dan willen ze meedenken of krijgen ze inspiratie om je spel verder te brengen.

Naast fysiek playtesten kan je ook heel goed je spel online playtesten. Bijvoorbeeld via Tabletop Simulator of Tabletopia. Er zijn zelfs hele communities van spelontwerpers die wekelijks bij elkaar komen om elkaars spellen te playtesten. Zeker een aanrader om eens naartoe te gaan!

Neem bijvoorbeeld eens een kijkje bij de virtual playtesters. Hier zijn wij ook regelmatig te vinden.

4. Presenteerbaar product maken

Je hebt genoeg informatie verzameld uit je playtest en je spel is misschien wel door 50 verschillende versies heen gegaan. Eindelijk ben je op een punt dat je spel in de basis af is. Je kunt dan een presenteerbaar product maken.

Als je je spel via een uitgever wilt uitbrengen is dit het moment om een ‘sell sheet’ te maken. Een sell sheet is in feite een elevator pitch waarbij je je spel zo bondig mogelijk probeert over te brengen. Hierin gaat het alleen om de essentie van je spel. Een sell sheet is meestal niet meer dan één A4-tje.

Wil je zelf je spel gaan uitgeven, dan wil je dat je bijvoorbeeld het spel kunt aanbieden aan reviewers. Je wilt daarom een versie maken die er professioneel genoeg uit ziet om goed weer te geven hoe het spel gaat zijn. Via Spelspul kun je hiervoor bijvoorbeeld spelcomponenten inkopen. Bij het zelf uitgeven van een spel komt alleen nog wel veel meer kijken

Hoe lang duurt het om een spel te maken?

Je vraagt je misschien wel af hoe lang het duurt om een spel te maken. Dit is natuurlijk afhankelijk van meerdere aspecten, maar er zijn wel richtlijnen voor. Er zit een groot verschil tussen het zelf uitgeven van je spel of dat je dit door een uitgever laat doen. Je kunt er vanuit gaan dat je als spelontwerper zelf zo’n 6 tot 12 maanden bezig zult zijn met alleen de ontwikkeling van het spel zelf. Als je het spel vervolgens via een uitgever wilt uitbrengen kun je verwachten dat daar vanuit de uitgever nog eens 6 tot 12 maanden bij komt voordat het spel daadwerkelijk geproduceerd wordt.

Ga je zelf het spel uitgeven, bijvoorbeeld via Kickstarter, dan krijg je al het werk dat de uitgever zou doen er zelf bij. Je kunt er daarom vanuit gaan dat de doorlooptijd van je spelontwikkeling verdubbeld wordt. Vanzelfsprekend is dit erg afhankelijk van de complexiteit van je spel.

Wij maken een relatief simpel spel en hadden initieel de onderstaande planning gemaakt. Het is nu januari en zijn nog altijd bezig met het Artwork en de Game Development. Reken dus vooral niet te weinig tijd ;).

Hoe veel kost het om een spel te maken?

Of je nou zelf een spel gaat uitgeven of dit via een uitgever gaat doen, het is erg relevant om te weten wat het nou kost om een spel te laten maken.

De grootste bulk van de kosten zitten hem in de productiekosten van je spelcomponenten. Houd hier rekening mee tijdens het ontwerpen van je spel zodat je hier efficiënt gebruik van maakt. Je hebt vaak ruime keuze in de kwaliteit van componenten. Wil je je ecologische voetafdruk beperken door hout te gebruiken in plaats van plastic, dan zit daar een prijskaartje aan.

Je kunt er vanuit gaan dat de gemiddelde spellenfabriek niet werkt met aantallen onder de 1.500 spellen. Je zult dus zeker een hoop spellen moeten verkopen om uit de kosten te zijn.

Om toch iets van een schatting te geven kun je voor een simpel kaartspel waarvan je er 1.500 laat maken iets van 2-3 euro per stuk rekenen.

Een groot bordspel gaat al snel richting de 10,- euro per stuk en wil je ook miniaturen gebruiken dan gaat de prijs snel omhoog.

De productiekosten kun je flink beïnvloeden door meer producten af te nemen. Om een voorbeeld hiervan te geven kun je kijken naar een offerte die wij hebben gekregen voor het maken van Tomb of Rasha.

Over de hele wereld zijn er spellenfabrieken en het verschil in prijs kan zeker significant zijn. Houd echter rekening met hogere verzendkosten bij bestellingen vanuit bijvoorbeeld China waardoor de lagere productiekosten vaak gecompenseerd worden bij lagere aantallen.

Ook het artwork is vaak een grote kostenpost. Je kunt voor het artwork van een gemiddelde speelkaart al gauw 50,- euro per kaart rekenen. Maak je een spel met 50 unieke kaarten dan ben je daarvoor dus al gauw 2.500,- euro kwijt. Dan komen daar nog de doos en spelregels bij.

Al met al kun je voor een klein spel al gauw richting de 10.000,- euro gaan en voor een groot spel zit je zo aan de 50.000,- euro. Het is niet zo gek dat veel mensen hun spellen via bestaande uitgevers proberen uit te geven.

Probeer niet alles zelf te doen!

Eén van de belangrijkste tips die we je kunnen geven: probeer niet alles alleen te doen! Er zijn ontzettend veel mensen met goede ideeën of ervaringen die jou kunnen helpen. Wees niet bang om hier gebruik van te maken. Jij bent nog altijd het brein achter het spel, zelfs al heeft iemand de tip gegeven die het spel een stuk beter heeft gemaakt.

Er zijn op Social Media enorm veel groepen waarin spelontwerpers samen komen en hun ervaring uitwisselen. Je kunt hier enorm veel van leren en hoeft hierdoor niet voor alles zelf het wiel uit te vinden. Een paar groepen die naar onze mening erg relevant zijn, zijn:

• Board Game Design Lab Community
• Card & Board Game Designer Guild
• Kickstarter Board Game Marketing
• Board Game Designers BE & NL

Andere relevante blogposts

Dit is natuurlijk maar een basis handleiding. Wil je meer tips over hoe je zelf je spel kan maken, kijk dan eens in één van onderstaande blogposts naar een onderwerp waar jij naar op zoek bent.

Startfase: De eerste stappen
– Welke inspiratiebronnen kunnen helpen bij het maken van een eigen spel?
– Hoe je een spel prototype kunt maken
– Zelf spel uitgeven of naar uitgever stappen?

Testfase: Een leuk én goed spel maken
– 9 tips voor het maken van een Print & Play (PnP)
– Blind playtesten, het testen van je eigen spel
– Tips voor het schrijven van de spelregels

Community opbouwen: Mensen leren kennen
– 11 spellenbeurzen die je moet bezoeken
– Noemenswaardige Nederlandse en Vlaamse uitgevers

Productie: Je spel produceren
– Spelcomponenten kiezen om je spel betaalbaar te maken
– Eerste gesprek met productiebedrijf
– Je spelidee beschermen

Het bericht Basis handleiding om zelf een spel te maken en uit te geven verscheen eerst op NiNi Games.

Nu ik ervaring heb met zowel het ontwerpen van bordspellen als het zijn van een Dungeon Master, herken ik veel gelijkenissen tussen de twee. Dit is misschien ook niet zo gek gezien beide zich richten op het bedenken van creatieve manieren om een gezelschap te vermaken. In deze blogpost zet ik uiteen welke gelijkenissen ik zie en wat je als beginnend spelontwerper daarvan kan leren.

Ook als je een goede Dungeon Master wilt worden, gaat deze blogpost je verder helpen om een onvergetelijke ervaring voor je spelers te maken.

Wat is het doel?

Of het nou de schat van de draak stelen, de inwoners van de stad te beschermen tegen bandieten of de drie erfgenamen van de koning zoeken, bij D&D is het erg belangrijk dat er een doel is. Je wilt niet eindeloos ronddwalen zonder enig idee waar je nou mee bezig bent. Vaak hebben de spelers een eigen motivatie waarom ze mee doen aan het verhaal, maar veel van de motivatie ontstaat ook tijdens het spel zelf. De doelen veranderen, er komen nieuwe bij en soms zullen er doelen vervallen.

Je wilt er als DM voor zorgen dat de spelers een gevoel van accomplishment hebben door ze zichtbare progressie te geven naar dat doel. Wil je bijvoorbeeld je familie zwaard repareren, dan kan de progressie zijn dat je leert over de locatie van een smid die dit voor je kan doen.

Ook bij kaart- en bordspellen is er altijd een duidelijk doel waar de spelers naartoe werken. Dit doel is dan meestal direct verbonden aan de winconditie van het spel. Je moet zo veel mogelijk appels verkopen en elke verkoop levert je punten op. Door het spel heen zie je dat je steeds meer appelbomen krijgt en steeds sneller je appels verkoopt. Je ziet een zichtbare progressie en hebt een gevoel van accomplishment. Bij het maken van je eigen spel moet je hier goed over nadenken. Hoe ga je de spelers belonen en dit voldane gevoel geven?

Significante keuzes versus geluk

Eén van de dingen waar je als Dungeon Master voor moet oppassen is dat je de spelers niet te veel probeert te railroaden. Bij Dungeons & Dragons maakt de DM de wereld, maar de spelers kleuren de gebeurtenissen in door met de wereld te interacteren. De acties van de spelers moeten significant zijn. Ze moeten ertoe doen. Een DM die te veel aan railroaden doet heeft de eindbestemming al in gedachte en ongeacht hoe de spelers reageren kom je altijd uit bij die eindbestemming.

De kern zit hier in de keuze voor de speler. Als speler wil je invloed uitoefenen, anders kun je net zo goed een boek lezen of een film kijken. Dit is niet alleen bij D&D, maar ook bij alle bordspellen het geval. De aanwezigheid van een keuze voor de spelers is wat een spel differentieert van een verhaal. Het is hetgeen wat een spel ‘speels’ maakt. Zonder significante keuzes kun je het eigenlijk geen spel noemen.

Waar je bij D&D de impact van keuzes kunt wegnemen doordat de uitkomst al vast staat, zie je dit bij bordspellen vaan gebeuren door een te grote impact van geluk. Iets waar ook wij mee hebben zitten stoeien. Als je een spel maakt waar geluk dominant aanwezig is kan dit ervoor zorgen dat je als speler geen significante keuzes kunt maken. De uitkomst van het spel wordt voornamelijk bepaald door het gelukselement. Het voelt zeker als een spel, maar na kort gespeeld te hebben merk je dat er iets mist voor de spelers. Het maakt helemaal niet uit wat de spelers doen en als ze winnen of verliezen kunnen ze dit onmogelijk aan hun eigen acties verbinden.

Wil je een goed spel maken? Zorg er dan voor dat de spelers genoeg invloed kunnen uitoefenen om de uitkomst van het spel te kunnen beïnvloeden. Geluk kan zeker een spel toegankelijk maken, maar te veel geluk neemt de impact van keuzes weg.

Wat vinden de spelers leuk?

Je kunt nog zo’n goed spel maken, als mensen het niet leuk vinden om te spelen, dan is het niets waard. Zowel als DM als wanneer je zelf bordspellen ontwerpt is het misschien wel het belangrijkste om te denken vanuit de speler. Welke sfeer wil je dat je spelers ervaren? Is deze toevoeging wel echt leuk voor de spelers of doe ik dit alleen maar om mezelf te vermaken?

Stel het D&D gezelschap verliest een backpack omdat deze van een cliff is gevallen. Als DM heb je bedacht dat de spelers die backpacks niet terug zullen vinden, maar de spelers doen er alles aan om beneden bij de cliff te komen om de backpack weer te vinden. Het kan dan beter zijn om los te laten dat de spelers de backpack kwijt zijn en ze geven waar ze naar op zoek zijn. Tenzij het echt nodig is voor je verhaal, moet je je spelers zo veel mogelijk belonen voor de keuzes die ze maken.

Bij een bordspel kun je de spelerservaring het snelst achterhalen door veel te playtesten. Je maakt bijvoorbeeld een bordspel over rondtrekkende avonturiers en je vind het belangrijk om zo realistisch mogelijk te zijn. Je hebt bedacht dat de spelers moeten bijhouden hoe veel water en voedsel ze gebruikt hebben en nog over hebben. Maar bij het testen merk je dat dit het spel niet leuker maakt. Wees dan ook niet bang om er vanaf te stappen! Als je vast blijft houden aan je eigen principes en het een zo realistisch mogelijk spel wilt maken, maar daardoor vinden je spelers het spel niet of minder meer leuk, doe dit dan niet.

Het is om deze reden extra belangrijk om zo snel en veel mogelijk feedback te krijgen. Playtest je spellen daarom veelvuldig en vraag om eerlijke feedback. Welke elementen vonden de spelers leuk en welke elementen juist niet?

De wereld creëren

De kerntaak van een Dungeon Master is om een wereld te creëren. Een wereld waarin je zelf de wetten en regels bepaald. Dit kan op alle niveaus zo identiek als verschillend zijn aan de wereld waarin wij leven. Deze wetten en regels moeten consequent zijn om geloofwaardig te zijn. Als DM zal bijvoorbeeld je eerst moeten overwegen welke rassen er in je wereld bestaan. Zijn er elven, orks, dwergen en tieflings? En hoe gaan ze met elkaar om? Hoe groot zijn de steden als deze überhaupt bestaan? Zijn er seizoenen en hoe zien die eruit?

Als DM heb je de volledige vrijheid om deze wereld te maken. Laat je creativiteit de vrije loop. Je moet er alleen voor zorgen dat je wereld zich consequent aan jouw wetten en regels houdt. Dit zorgt ervoor dat de wereld voorspelbaar is, hoe vreemd de basis ook kan zijn. Heb je bijvoorbeeld een wereld bedacht waar het nooit regent, denk dan ook na waar het water dan wel vandaan komt. Komt dit uit de grond, uit bepaalde waterbronnen of wordt dit door magie gedaan? Dit zorgt ervoor dat de spelers nog steeds kunnen interacteren met de wereld omdat ze weten wat ze kunnen verwachten.

Als je zelf een kaart- of bordspel aan het maken bent, ben je ook bezig met het maken van je eigen wereld. Ook deze wereld bestaat uit eigen wetten en regels en zal op een bepaalde manier verschillen met de wereld zoals wij deze kennen. Als de spelers in je wereld willen geloven, moet de wereld consequent voldoen aan de wetten en regels zoals de spelers ze kennen. Alle spelcomponenten en de spelregels dragen bij aan het neerleggen van deze wetten en regels.

Neem bijvoorbeeld Wingspan. In dit spel speel je als vogelverzamelaar. Je kunt nieuwe vogels aan je collectie toevoegen door ze te ‘lokken’ (kopen) door ze voedsel te geven. Vervolgens plaats je de vogel in één van de drie landschappen; bos, weide of water. Dit voelt logisch en duidelijk voor de spelers. Als je echter nu zegt dat je voor het lokken van bijvoorbeeld weide vogels geen voedsel nodig zou hebben, dan past dit niet met wat de spelers van de wereld verwachten.

Waar stopt de gelijkenis?

Er zijn echter ook verschillen. Het grootste verschil tussen het zijn van een Dungeon Master en het ontwerpen van spellen zit hem in de improvisatie. Als spelmaker maak je éénmalig een spel en staan de regels en gebeurtenissen vast. Natuurlijk kunnen de keuzes van de spelers wel bepaalde gebeurtenissen beïnvloeden of is er een random aspect waardoor de uitkomst telkens anders kan zijn, maar er wordt niets nieuws meer bedacht.

Als DM moet je altijd klaar staan voor veranderingen in de wereld. Het gezelschap komt bij een splitsing aan, gaan ze links of rechts? Nee, ze kiezen ervoor om dwars door de bossen rechtdoor te gaan. Misschien zijn de spelers in gevecht met een sterk monster, maar heb je overschat wat de spelers aan kunnen. Je kunt dan middenin het gevecht het spel aanpassen. Misschien wilde je nog twee extra vijanden loslaten, maar besluit dit nu toch maar niet te doen. Misschien is het monster wel niet van plan de spelers dood te maken, maar neemt hij ze gevangen. Dit is een groot verschil met normale bordspellen.

Dungeon Master zijn ter inspiratie

Stel je komt voor de optie staan om Dungeon Master te worden? Moet je dit dan overwegen zodat je daarom een betere spelontwerper wordt? Natuurlijk is het van primair belang dat je Dungeon & Dragons een leuk spel vind. Maar de ervaring om een spelleider te zijn kan je zeker verder helpen als spelontwerper. Je doet ervaring op in het bedenken van een wereld, leert hoe spelers reageren op jouw bedachte spelelementen en je leert denken vanuit de speler. Allemaal zeer relevant als je een eigen spel aan het maken bent.

Het bericht Gelijkenissen tussen een Dungeon Master en spelontwerper verscheen eerst op NiNi Games.

Co-op, coöp of coöperatieve spellen zijn spellen waarin de spelers met elkaar samen werken tot een gezamenlijk doel. Het is het tegenovergestelde van een competitief spel waarbij de spelers vaak individueel winnen of verliezen. Bij een coöperatief spel winnen of verliezen de spelers samen. Dit soort spellen is door de jaren heen steeds populairder geworden en nieuwe spellen schieten met bosjes uit de grond. Doordat je samen werkt kun je deze spellen ook makkelijk spelen met kinderen of volwassenen die niet goed tegen hun verlies kunnen. Het haalt een zekere stress weg omdat je niet individueel hoeft te presteren. Al kunnen co-op spellen ook erg stressvol zijn. Kijk maar naar de Escape Room spellen reeks.

Maar waar moet je allemaal aan denken bij het maken van een eigen coöperatief spel en wat voor varianten van co-op spellen zijn er allemaal denkbaar?

Ga direct naar:
– Spelers tegen tijd
– Spelers tegen AI
– Spelers tegen Speler
– Competitieve coöperatieve spellen
– Waar je aan moet denken als je zelf een coöperatief spel gaat maken?
– Communicatie
– Een co-op variant

Spelers tegen de tijd

Een simpele vorm van co-op spellen zie je terug bij spellen waarbij de spelers een bepaalde opdracht moeten vervullen binnen de tijd. De tijd kan hierin staan voor letterlijke tijd, zoals bij de Escape Room spellen of Magic Maze, maar ook voor een bepaald aantal acties of beurten waarbinnen het doel gehaald moet worden zoals bij De Crew of The Mind.

Wanneer een stopwatch of zandloper onderdeel wordt van het spel, zal de stress en chaos toenemen. Wil je een rustig spelletje spelen, dan is dat zeker niet aan te raden.

Spelers tegen AI

Een veel voorkomende variant is dat de spelers samen tegen een AI (artificial intelligence, ofwel computer) spelen. Dit zie je bijvoorbeeld terug bij de Dungeon Crawler spellen als Zombicide of Mice and Mystics. De spelers spelen om de beurt tegen de AI totdat één van de twee wint.

Het komt vaak voor dat de AI voorspelbaar kan zijn. Hij beweegt immers volgens vooraf bepaalde, vaste regels. Bij een spel als Zombicide is dit geen probleem. Je verwacht dat zombies voorspelbaar zijn, hun kracht ligt immers ook in de aantallen. Je kunt als speler zelfs gebruik maken van deze voorspelbaarheid door met opzet geluid te maken en daarmee de zombies op een gewenst spoor te sturen. Maar het kan ook de geloofwaardigheid van een spel beïnvloeden. Bij Mice & Mystics bewegen de vijanden ook volgens vaste regels. De vijanden lopen altijd naar de speler die het dichtstbij staat. Je kunt daardoor bijvoorbeeld een gewonde speler beschermen door een andere speler ervoor te zetten. Dit kan soms een beetje ‘cheaty’ aanvoelen.

Een manier om dit gedeeltelijk te voorkomen is om de acties van de AI onvoorspelbaar te maken. Bij Mice & Mystics gebeurd dit bijvoorbeeld door de snelheid waarmee de vijanden lopen. Die wordt bepaald door een dobbelsteen worp en is dus nooit volledig te voorspellen. Bij Blackstone Fortress, een spel in het Warhammer universe, gaan ze hier nog een stapje verder in. De acties van de vijanden worden bepaald door een tabel op basis van een positie waar ze staan en een dobbelsteen worp.

Hierdoor is het nooit te voorspellen hoe de AI beweegt. Echter blijven de characters “domme” dingen doen. In Blackstone Fortress kun je bijvoorbeeld vuurballen op bepaalde routes leggen. Een slimme AI zou hier niet snel doorheen lopen tenzij het echt nodig is, maar in Blackstone Fortress wordt dit simpelweg bepaald door een dobbelsteen worp.

Spelers tegen speler

Een goede manier om de voorspelbaarheid van de AI weg te nemen, is door de AI te vervangen door een speler. Naast dat een speler onverwachte bewegingen kan maken, kan deze ook doordacht de zwakkere spelers eerst aanvallen of andere tactische overwegingen maken. Een spel als Imperial Assault is hier een goed voorbeeld van. In dit Star Wars spel spelen alle spelers tegen één speler. Deze ene speler bestuurd alle vijanden (the dark side of the Force) en probeert het de andere spelers zo moeilijk mogelijk te maken.

Je hebt ook spellen waarbij één speler meer als een soort Dungeon Master functioneert. Die speler is niet verantwoordelijk om het de andere spelers zo moeilijk mogelijk te maken, maar een zo leuk mogelijke uitdaging neer te leggen. Het is dan niet een strijd tussen die ene speler en de andere, maar meer een soort verhaal waar iedereen gezamenlijk doorheen gaat. Naast Dungeon & Dragons zie je dit bijvoorbeeld ook terug bij het DOOM bordspel.

Competitieve coöperatieve spellen

Er zijn ook spellen die zowel competitief als coöperatief zijn. Dit zijn spellen waarbij je in teams tegen elkaar strijdt. Denk bijvoorbeeld aan 30 seconds of Codenames. Deze spellen zijn vaak erg geschikt voor een groep vrienden of familie en vallen vaak onder de categorie “Partyspellen”. De opzet is vergelijkbaar aan bijvoorbeeld Pictionary waarin je in een team elkaars hints probeert te raden.

Maar ook bij social deduction spellen zoals Weerwolven van Wakkerdam of Secret Hitler zie je competitie en coöperatie samen komen waarbij het gezelschap wordt opgedeeld in twee groepen met elk een eigen doel. Ook hierbij verlies of win je samen met jouw groep, maar speel je wel samen tegen de andere groep.

Met de feestdagen voor de deur is het altijd een goed idee om een leuk coöperatief spel uit de kast te trekken om gezamenlijk een leuke ervaring te hebben. Welk spel zetten jullie op tafel?

Waar moet je aan denken als je zelf een coöperatief spel gaat maken?

Ben je van plan om zelf een coöperatief spel te maken? Waar moet je dan zoal rekening mee houden? Ten eerste is het belangrijk om te bepalen wat het gevoel is dat je de spelers wilt geven. Wil je een comfortabel gezelschapsspel maken waarbij de spelers in een rustige setting bepaalde opdrachten proberen te volbrengen? Wil je een continu gevoel van stress omdat je gezelschap zich telkens in een gevaarlijke setting bevind? Of wil je dat er een gevoel van strijd is tussen het team en de vijand? Dit kan bepalend zijn voor het type co-op spel wat je wilt maken.

Communicatie

Een veel voorkomend probleem bij coöperatieve spellen is dat het spel gespeeld wordt door de meest fanatieke speler. Je verliest je interesse en betrokkenheid bij het spel als jij rustig aan het nadenken bent wat je moet doen maar vervolgens iemand anders tegen jou zegt wat de beste keuze is. Hierdoor krijgt niet iedereen even veel kans om goed mee te doen. Een goede manier om dit te voorkomen is om de communicatie tussen spelers te beperken.

Als iedere speler eigen informatie heeft die niet of slechts beperkt gedeeld mag worden met de andere spelers, dan heeft niemand alle informatie om de beste keuze mee te kunnen maken. Elke speler kan daardoor wel zijn/haar eigen spel spelen. Dit wordt bijvoorbeeld goed gedaan bij de Crew waarbij iedereen een eigen hand vol kaarten heeft, maar elke speler maar één kaart mag communiceren met de andere spelers.

Het beperken van de communicatie moet echter wel bij het thema passen. Als je als groep avonturiers op reis gaat, is het onlogisch als jij als speler niet mag delen met de andere spelers dat jij een bepaald item bezit of weet wat de zwakte is van een vijand. Tenzij je te ver weg bent van de andere speler om deze informatie te kunnen delen.

Een co-op variant

Het kan ook interessant zijn om voor je spel een aparte co-op variant beschikbaar te maken. Wellicht kun je met een kleine tweak in de spelregels het spel zowel geschikt maken om competitief als coöperatief te spelen. Het moet natuurlijk wel passen bij je thema, maar er zijn genoeg thema’s te bedenken waar je dit bij kunt proberen. Probeer bijvoorbeeld als team te ontsnappen uit de gevangenis, of maak er een race van. De eerste die ontsnapt heeft gewonnen. Het spel kan hierdoor op verschillende manieren gespeeld worden waardoor je de herspeelbaarheid alleen maar verhoogd.

Ben je momenteel zelf bezig met het maken van een coöperatief spel? Vertel erover in de comments en laat ons weten waar jij tegenaan loopt/liep!

Andere spelmechanieken:

Spelmechaniek uitgelicht: Geluk

november 8, 2020 2 reacties

Spelmechanieken

Wat is geluk als spelmechaniek? Geluk ontstaat door een combinatie van randomness en verborgen informatie….

Lees verder

Spelmechaniek uitgelicht: Eurogame / Euro-Style game

oktober 18, 2020 2 reacties

Spelmechanieken

Eurogame / Euro-Style game Oké, deze keer wijken we een beetje van de standaard af….

Lees verder

Spelmechaniek uitgelicht: Roll & Write

oktober 8, 2020 Geen reacties

Spelmechanieken

Spelmechanieken In deze serie blogposts waarin we spelmechanieken uitlichten, behandelen we telkens een andere spelmechaniek….

Lees verder

Spelmechaniek uitgelicht: Deck Builder

september 19, 2020 Geen reacties

Spelmechanieken

Spelmechanieken Als je als spelmaker op onze website komt kun je een hoop leren over…

Lees verder

Het bericht Spelmechaniek uitgelicht: Coöperatieve spellen verscheen eerst op NiNi Games.

1. De Crew:  niet te moeilijk en lekker samenwerken

Tactiek: 4
Geluk: 2
Coöperatief: 5
Spelers: 3 tot 5 spelers

De Crew is in Nederland uitgegeven door 999 Games en heeft meerdere prijzen voor ‘spel van het jaar’ in 2020 gewonnen. En terecht. Het is een heerlijk spel om te spelen.  
Het concept van de Crew is vrij simpel: je moet slagen halen, net zoals bij veel kaartspellen. Het verschil is echter dat je samen moet werken. Met je groepje van 3 tot 5 spelers moet je er voor zorgen dat je allemaal je individuele opdracht behaald. Je moet er bijvoorbeeld voor zorgen dat één van de spelers een specifieke kaart in zijn bezit krijgt, door de slag te behalen. De twist is wel: je mag niet zomaar alles aan elkaar communiceren!

De opdrachten worden steeds lastiger – in totaal zijn er 50 opdrachten die je met jouw ‘crew’ moet behalen. Het doel van het spel is om de negende planeet te ontdekken en alle spelcomponenten zijn mooi in dit thema uitgewerkt. Je krijgt er ook een logboekje bij waar je de punten in bijhoud, zodat je een volgende avond kunt verder gaan met je team.

De Crew is super populair. Juist omdat het zo makkelijk te leren is en strijdlustig maakt, maar wel coöperatief is, is het ontzettend leuk. Door de communicatiebeperkingen krijg je constant miscommunicatie en verwarring: je moet echt met elkaar leren samenwerken, anders wordt het niks!

Ik raad de Crew ten zeerst aan aan families, waarvan de kinderen boven de 10 zijn. Ook voor vriendengroepen, die graag een paar keer per maand samenkomen om te spelen, is dit uitermate geschikt. Met een biertje erbij wordt het eigenlijk alleen maar leuker.

2. Machiavelli: een verrassend rollenspel

Tactiek: 3
Geluk: 2
Bluf: 4
Spelers: 2 tot 7 spelers

Sinds Niels en ik ons meer in de bordspellen community bevinden, heb ik nog maar weinig gehoord over Machiavelli. Het was erg populair toen ik een kind was, maar ik zie het nog maar weinig op tafel komen bij anderen. In recente jaren heeft het spel een design make-over gehad, die het een vriendelijkere en modernere look geeft.

De naam Machiavelli doet denken aan de Middeleeuwen en voor de kenners aan de bekende stategist en diplomaat Machiavelli. Machiavelli was voornamelijk bekend om zijn schrijven over de werkingen en regels binnen de politiek. Het woord machiavelliaans staat tegenwoordig gelijk aan ‘doortraptheid (deviousness)’.

Geeft dat een goede weergave van het gelijknamige spel Machiavelli? Niet helemaal, maar het zet wel de toon. In het door 999 Games uitgegeven spel, speel je allemaal een stedenbouwer. Je moet als eerste 8 gebouwen hebben gebouwd en daarbij ook de meeste punten verkrijgen om te winnen.
 
Naast het bouwen van gebouwen, speel je ieder een specifieke rol/personage tijdens een ronde. Bijvoorbeeld de ‘de Koopman’, ‘de Moordenaar’ of ‘de Prediker’. Deze rol geeft je bijzondere acties. De Moordenaar vermoordt bijvoorbeeld een ander personage tijdens de ronde, welke vervolgens niet meer mag meespelen. De Koopman krijgt extra geld voor bepaalde gebouwen, waar je vervolgens weer méér gebouwen mee mag bouwen.

Het is een gezellig spel met wendingen die onverwacht uit de hoek kunnen komen. Tegelijkertijd voelt het bouwen van gebouwen bevredigend, een fijne gamemechaniek waardoor je zelfs als je achterloopt, het gevoel hebt dat je vooruitkomt. Daarnaast moet je dure maar puntenrijke gebouwen afwegen tegen goedkope gebouwen met weinig punten. Wees dus snel, maar niet te snel! Je zit elkaar ook lekker in de weg, maar het voelt nooit te persoonlijk. De rollen worden namelijk pas bekend bij het oproepen.

Machiavelli kan tot 7 spelers gespeeld worden en ik vind zelf, hoe meer spelers hoe leuker. Al is het ook prima te doen met 4 of 5 enthousiastelingen. Zelf hebben wij Machiavelli Deluxe – met de uitbreiding Donkere Landen en Donkere figuren – die vooral leuk is omdat je dan drie keer zo veel rollen hebt.

Echter, dit is niet nodig om het spel te leren kennen en vooral fijn als je het al vaker hebt gespeeld. Het spel heeft wat duistere thema’s, dus wellicht niet het beste spel voor jonge kinderen.

3. Wingspan: even je rustpakken met mooie vogels

Tactiek: 4
Geluk: 2
Spelers: 1 tot 5 spelers

Volgens mij heeft inmiddels iedereen en zijn moeder Wingspan al gespeeld! Dit spel (van oorsprong uitgegeven door Stonemaier Games) is in 2019 in Nederland uitgebracht door 999 Games (goh, ik zie een trend in dit lijstje). Dit vogelspel heeft meerdere prijzen gewonnen en is lovend ontvangen door de bordspellen community.

Ook ik ben groot fan van dit spel. Wingspan is een spel over vogels en jij speelt in je eentje of met 1 tot 4 andere spelers de rol van vogelhouder. Je doel is zoveel mogelijk punten te verzamelen door vogels te plaatsen, eieren neer te leggen, voedsel te verzamelen en andere activiteiten uit te voeren. Er zijn veel manieren om punten te verzamelen en daarmee meerdere strategieën om te winnen.

Er is weinig interactiviteit in het spel, je werkt voornamelijk voor jezelf. Dit maakt het een vrij rustig spel – je kunt fijn plaatjes kijken terwijl anderen hun beurt afmaken. Ik kan me herinneren dat wij het heerlijk rustig op vakantie speelden, op het terras in de zon.

Hoewel het eigenlijk competitief is, worden punten aan het eind pas geteld. Dit zorgt vaak voor verrassende uitkomsten. Een ander belangrijk punt van dit spel: het is verdomde mooi gemaakt. Er is veel zorg gestoken in alle vogelkaarten, zowel qua tekeningen als qua research. De kleuren zijn prachtig en het voelt alsof er een wereld voor je open gaat: wie wist dat er zoveel verschillende vogels waren?!

Het is niet het meest makkelijke spel voor mensen die niet vaak bordspellen spelen. Maar kinderen kunnen dit ook prima onder de knie krijgen, dus wees niet bang om het te proberen. Wingspan is van origine een Amerikaans spel, met Amerikaanse vogels, maar heeft inmiddels ook twee uitbreidingen uitgebracht waarvan één versie met Europese vogels.

4. Dominion: de beste strategische deckbuilder

Strategie: 4                                             
Geluk: 3
Spelers: 2 tot 4 spelers

Ik vind deckbuilders altijd leuk om te doen – waarschijnlijk omdat ik het fijn vind om voor mezelf iets op te bouwen tijdens een spel. Dominion is de echte, originele deckbuilder (de OG) en het is een sterk en goed uitgebalanceerd spel.

In deckbuilders is het de bedoeling dat je voor jezelf een kaartendeck maakt door telkens nieuwe kaarten te pakken of te kopen. Je trekt elke beurt een nieuwe set kaarten uit je zelf gemaakte kaartendeck en gebruikt deze om vooruit te komen in het spel. Je wilt geld verzamelen, maar uiteindelijk ook punten.

999 Games heeft de Nederlandstalige versie van Dominion uitgegeven. Het is een spel dat de sfeer heeft van de Middeleeuwen. Je bent een koninkrijk aan het opbouwen en het lijkt qua ambiance best op Machiavelli.

Deckbuilders zijn altijd hoog tactisch. Je moet goed afwegen welke kaarten je in je deck wilt op welk moment. Je moet ook bedenken dat je bepaalde kaarten weer kwijt wilt, want die zijn aan het einde van het spel minder waard. Dominion is een spel om bij na te denken. Er zijn altijd meerdere wegen naar Rome, maar als je de verkeerde beslissingen maakt, ga je dat merken in de kwaliteit van je deck aan het eind van het spel.

Meestal is er niet zoveel interactie in een deckbuilder en dit geldt ook zo bij Dominion. Het leuke aan Dominion is wel dat je het in een half uur gespeeld hebt. Dominion heeft daarbij ongelofelijk veel uitbreidingen en kan dus tot in den eeuwigheid gespeeld worden.

Ik zou Dominion aan raden aan volwassen spelers die zin hebben in een competitief en strategisch spel.

5. Schweine-Wurfeln (mini versie): klein spelletje, groot plezier

Geluk: 5
Spelers: min. 2 spelers

Schweine-Wurfeln, in de Nederlandse volksmond vaak ‘Biggen’ genoemd, is een klein spelletje dat zo in je broekzak past. Het is daarbij ook het oudste spel in deze lijst, bedacht in 1977 (15 jaar voor mijn geboorte!). Qua speldiepte past het niet helemaal bij de rest van mijn aanraders. Dit spelletje is ook meer een ‘grapje’, dan een serieus bordspel, maar belandt toch bijzonder vaak bij ons op tafel.

Biggen is een klein doosje met daarin vijf kleine plastic biggetjes. De bedoeling van het spel is om de biggetjes uit je hand op tafel te gooien. De biggen belanden vervolgens op hun zij, hun snuit of hun rug. Alle posities zijn punten waard, de ene meer dan de ander. Natuurlijk, een big eindigt minder snel op zijn snuit dan op zijn zij.

Het is een simpel, grappig spelletje geheel gebaseerd op Geluk. De biggetjes zien er schattig uit en stuiteren alle kanten op, als je niet oppast.

Ik zou Biggen aanraden aan iedereen die in de kroeg wel eens een spelletje wilt doen of aan kinderen die je wilt leren rekenen (haha). Wij hebben dit spel gekocht voor een prijs van twee euro en de hoeveelheid plezier die je ervan hebt, is het helemaal waard. Deze versie is wel wat moeilijk aan te komen, maar er zijn veel alternatieve zoals: PIG Party

Het bericht De favoriete spellen van NiNi Games: Nikki’s top 5 favorieten in 2020 verscheen eerst op NiNi Games.

Geluk ontstaat door een combinatie van randomness en verborgen informatie. Factoren die je niet met zekerheid kunt voorspellen. Zonder geluk zou je de uitkomst van een spel al vroegtijdig kunnen uitrekenen en is elke keuze duidelijk goed of fout. Geluk wordt bij spellen veelvuldig ingezet. Het meest voor de hand liggende voorbeeld is de dobbelsteen. Telkens als je gooit met een standaard dobbelsteen heb je zes verschillende uitkomsten. Zes verschillende wegen die het spel op zou kunnen gaan. Misschien wel zes verschillende realiteiten, zoals in de Remedial Chaos Theory van de sitcom Community.

Naast de dobbelsteen zijn er nog oneindig veel varianten op randomness te bedenken. Denk bijvoorbeeld aan het pakken van een kaart, een tegel zoals bij Carcassonne of een werker uit je voorraad bij Orleans. Vaak zijn de acties van andere spelers ook van invloed op jouw spel. Hoewel de andere speler hier soms tactisch gebruik van kan maken, resulteert dit bij veel spellen in een vorm van geluk. Neem Robo Rally, in dit heerlijke random spel maakt elke speler een geprogrammeerde keuze van zijn volgende 5 acties (1 stap rechtdoor, draai naar link, doe een stap terug, draai om, 2 stappen rechtdoor). Deze acties worden allemaal uitgevoerd zonder dat je daar nog iets in kunt veranderen. Mocht je echter in contact komen met een andere robot, kan het zo zijn dat je van je eigen pad af raakt. Dan is het vaak niet meer te voorspellen waar je uit gaat komen. Ook bij een spel als Tiny Towns waarbij je de actie van je tegenstanders moet kopiëren, kun je niet altijd voorspellen welke keuzes je uiteindelijk kunt maken.

Ga direct naar:
– Wanneer is het geen geluk?
– Waarom wordt geluk toegepast?
– Input randomness vs output randomness
– push your luck
– Waar je op moet letten bij het toepassen van geluk bij je zelf gemaakte spel
– Beïnvloeden van geluk

Wanneer is het geen geluk?

Er zijn spellen waar geluk niet als spelmechaniek aanwezig is. Neem bijvoorbeeld het spel Schaken. Het kan voelen als geluk wanneer je tegenstander jouw plan niet doorziet, maar dit is niet het spelmechaniek geluk. Er is geen randomness aanwezig. Elke speler kan op elk moment elke onderdeel van het spel zien en daarop zijn keuzes baseren. Hoe de acties van de andere speler van invloed kunnen zijn op jou, lijkt bij schaken misschien veel op Tiny Towns. Wat is daarin dan het verschil? Bij Tiny Towns heeft elke speler een eigen extra doel die niet zichtbaar is voor de andere spelers. Hierdoor kun je niet van tevoren met zekerheid voorspellen welke keuze welke impact heeft op de andere spelers. Dus ontstaat daar wél een element van geluk.

Waarom wordt geluk toegepast?

De meeste bordspellen hebben wel elementen van geluk in zich, maar waarom eigenlijk? Geluk zorgt ervoor dat de kans om te winnen of om het goed te doen niet alleen door ervaring en skills bepaald worden. Als iemand voor de eerste keer mee doet met een potje Catan heeft diegene nog steeds een kans om te winnen, ook al hebben de andere spelers wellicht meer ervaring in het spel. Voor gezelschapspellen is dit heel belangrijk. Verliezen voelt minder persoonlijk en kun je toewijzen aan geluk waardoor voor veel mensen het spel meer ontspannen is. Bij een potje schaken kunnen de spelers juist veel stress ervaren. En als er een groot verschil in ervaring is, is de uitkomst van het spel van tevoren al te voorspellen.

Er zijn ook spellen die geluk versterken voor de spelers die er minder goed voor staan. Dit is vaak bij party spellen belangrijk om iedereen mee te kunnen laten doen. Voor het meest bekende voorbeeld hiervan nemen we een afslag naar de digitale spellenwereld. In Mario Kart is een random element in het spel gezet door middel van de items die je kunt krijgen. Sta je vooraan in de race, dan heb je kans op een selectie van minder goede items zoals een enkele banaan of een groen schild. Sta je achteraan, dan kun je door het spel geholpen worden door kans te maken op een gouden paddenstoel of de befaamde Bullet Bill, die je in één keer terug in de race brengt. Zonder deze gelukselementen zou ook dit spel veel serieuzer zijn en daardoor minder geschikt als party spel.

Input randomness vs output randomness

Je kunt geluk of randomness op twee verschillende manieren toepassen. Als je bijvoorbeeld eerst een dobbelsteen gooit en op basis van de uitkomst bepaald wat je daarmee doet, bijvoorbeeld welke kant je op gaat lopen, dan is dit input randomness. Je kunt je tactiek bepalen nadat de geluksfactor is toegepast. De tegenhanger hiervan is output randomness. Hierbij bepaal je eerst wat je gaat doen, waarna je vervolgens de randomness toepast om te kijken of dat ook daadwerkelijk lukt.

Voor het tactisch belang van een spel is gebruik van input randomness aan te raden. Je bent als speler dan meer in controle waardoor je je ook minder snel ‘genaaid’ voelt door het spel. Ook helpt het mee in het gevoel dat JIJ het spel speelt en dat niet het spel jou aan het spelen is. Het is echter niet zo dat je output randomness helemaal niet moet toepassen. Goed gebruik van output randomness kan wel degelijk wat toevoegen. Het gaat dan vooral om risico afwegingen. Ik kan voor optie A gaan waarbij ik 80% kans heb op succes maar slechts 10 punten krijg, of voor optie B waarbij ik 20% kans heb op succes maar wel 50 punten kan verdienen. Dit wordt bijvoorbeeld bij ‘push your luck‘ spellen veelvuldig ingezet.

Push your luck

Bij push your luck spellen gaat het primair over een continue risico afweging. Yahtzee is hiervan een schoolvoorbeeld. Neem je het risico toch voor die full house te gaan met de kans dat je uiteindelijk niets hebt? Er zijn veel spellen die een push your luck element subtieler toepassen. Zelf hou ik van een potje Runebound, één van mijn favoriete spellen. In dit spel liggen de kansen voor de spelers vaak ver uit elkaar. Een speler die goed gaat, gaat ook echt goed, terwijl een speler die slecht gaat, vaak ook echt slecht gaat. Dit heeft alles te maken met het push your luck element in het spel. Als speler heb je de keuze om groene (makkelijke), gele (gemiddelde), blauwe (moeilijke), rode (zeer moeilijke) monsters aan te vallen. Als je een makkelijk monster verslaat, is je beloning ook laag. Je wilt dus zo snel mogelijk moeilijkere monsters verslaan, maar er is tevens ook de afweging of dat wel zo’n goed idee is. Als je verliest wordt je direct ver terug in het spel gezet.

Het leuke van Runebound is dat je het spel wint door de rode monsters te verslaan. Je hebt dan ook de kans om de draak Margath tegen te komen die je het spel laat winnen als je hem verslaat. Als alternatief win je ook als je drie andere rode monsters hebt verslagen. In theorie heb je vanaf beurt één de mogelijkheid om een rood monster aan te vallen en te verslaan. De kans dat dat lukt is echter heel erg klein. Beter kun je jezelf versterken door te levelen en items te verzamelen voordat je je aan deze uitdaging waagt. Maar als één speler begint aan het uitdagen van rode monsters, dan moeten de andere spelers zich hier ook aan wagen willen ze nog kunnen winnen. Door het spel heen ben je dus vooral bezig met het verbeteren van je winkans aan het einde van het spel.

Waar je op moet letten bij het toepassen van geluk bij je zelf gemaakte spel

Als je zelf bezig bent met je eigen spel, dan zul je ook moeten nadenken of en hoe je geluk gaat toepassen.

– Voor welk publiek wil je een spel maken?
– Moet het een volledig tactisch spel worden waarbij geluk een beperkte of zelfs geen rol speelt?
– Wil je een spel maken voor gezinnen met verschillende niveaus van ervaring?

Als je deze vragen kunt beantwoorden, kun je kijken welke vormen van geluk je wilt toepassen.

Voor elk type geluk wat je toe past in je spel moet je veelvuldig gaan playtesten om het correct te balanceren. Geluk is altijd gekoppeld aan kansberekening. Door de kans op de verschillende uitkomsten uit te rekenen, kun je kijken hoe je de gelukskans kunt beïnvloeden. Een interessant forum hiervoor kun je vinden op Boardgamegeeks waarbij mensen je graag helpen met het doen van dit soort berekeningen.

Beïnvloeden van geluk

Van de week deed ik een playtest van een spel van Chris Backe waarbij geluk een belangrijke rol speelde. Om de impact van geluk te mitigeren kon je in dit spel de uitkomst van je dobbelsteen beïnvloeden, maar nooit hoger dan de maximale waarde van de dobbelsteen. Wanneer je als speler bijvoorbeeld 2 boven de waarde van je rol mag zetten, is de uitkomst van een 4, 5 en 6 in zekere zin gelijk.

Het beïnvloeden van geluk is voor spelontwerpers altijd iets waar veel tijd in kan gaan zitten. Houd er bijvoorbeeld rekening mee dat je met een dobbelsteen bij elke worp opnieuw dezelfde kans hebt op een bepaalde uitkomst. Bij een deck kaarten gaat dat niet op. Elke kaart die al getrokken is veranderd de kans voor elke daaropvolgende kaart die getrokken wordt. Tegelijkertijd is een deck kaarten ook minder random. Je kunt met een dobbelsteen theoretisch telkens opnieuw een 6 gooien terwijl je bij een standaard deck kaarten niet 5 keer achter elkaar een aas kunt trekken.

Geluk kun je ook beïnvloeden door gebruik te maken van de Wetten van de grote aantallen. Neem als voorbeeld het gooien van 2 dobbelstenen in plaats van één. Bij één dobbelsteen gooi je met een gelijke kans 1-6.

1 – 16.7%
2 – 16.7%
3 – 16.7%
4 – 16.7%
5 – 16.7%
6 – 16.7%

Gooi je echter met 2 dobbelstenen, dan veranderen de geluk percentages waarbij een gemiddelde worp veel vaker voor komt.

2 – 2,8%
3 – 5,6%
4 – 8,3%
5 – 11.1%
6 – 13.9%
7 – 16.7%
8 – 13.9%
9 – 11.1%
10 – 8,3%
11 – 5,6%
12 – 2,8%

Op deze manier kun je de kans op extremen sterk verkleinen.

Wil je de verschillende uitkomstkansen berekenen, maar je bent zelf niet zo goed in kansberekening zoals ik, dan kan deze kansberekeningstool je enorm helpen.

Geluk is belangrijk voor het speelse element van spellen. Een spel moet een moment van ontspanning zijn en geluk kan daar zeker aan bijdragen. Maar let op, te veel geluk is ook niet goed. Je wilt als speler wel dat je keuzes genoeg invloed hebben.

Andere spelmechanieken:

Spelmechaniek uitgelicht: Coöperatieve spellen

december 22, 2020 2 reacties

Spelmechanieken

Wat zijn coöperatieve spellen? Co-op, coöp of coöperatieve spellen zijn spellen waarin de spelers met…

Lees verder

Spelmechaniek uitgelicht: Eurogame / Euro-Style game

oktober 18, 2020 2 reacties

Spelmechanieken

Eurogame / Euro-Style game Oké, deze keer wijken we een beetje van de standaard af….

Lees verder

Spelmechaniek uitgelicht: Roll & Write

oktober 8, 2020 Geen reacties

Spelmechanieken

Spelmechanieken In deze serie blogposts waarin we spelmechanieken uitlichten, behandelen we telkens een andere spelmechaniek….

Lees verder

Spelmechaniek uitgelicht: Deck Builder

september 19, 2020 Geen reacties

Spelmechanieken

Spelmechanieken Als je als spelmaker op onze website komt kun je een hoop leren over…

Lees verder

Het bericht Spelmechaniek uitgelicht: Geluk verscheen eerst op NiNi Games.

Als je zelf een spel wilt maken kun je enorm veel ideeën hebben. Een idee is echter niets waard tot je er iets mee doet. De eerste stap die je zo snel mogelijk moet zetten, is je ideeën op papier zetten. Voor een spel kan dit heel makkelijk door een eerste, hele simpele variant van een prototype te maken. Dit hoeft nog niet eens speelbaar te zijn, als je de ideeën in je hoofd maar op papier krijgt. Bedenk welke componenten je spel zou kunnen bevatten en begin met tekenen en schrijven. Moet dit mooi zijn? Zie je afbeelding hierboven om een impressie te krijgen van ons eerste prototype van Tomb of Rasha en beantwoord zelf die vraag.

Ga direct naar:
– Wanneer een prototype maken?
– Verschillende fases van een prototype
– Zelf een prototype maken
– Custom dobbelstenen
– Componenten inkopen
– Online prototype

Verschillende fases van een prototype

Een prototype ondergaat vaak veel verschillende fases. Het prototype zoals hierboven weergegeven is, zal je niet snel gebruiken om je spel aan een uitgever te pitchen. Bedenk voordat je je prototype gaat maken wat het doel is. Voor ons zijn de volgende prototype fases te definiëren die elk een ander doel voor het prototype hebben:

• Ideefase (spel 0% – 10% af):
  In de ideefase ben je bezig om van je idee iets tastbaars te maken. Je prototype is puur voor jezelf bedoeld en hoeft nog niet speelbaar te zijn of gedeeld te worden met andere mensen. De bijbehorende doelen zijn dan ook:
  • Je idee op papier zetten
  • Eerste test of de opzet zoals je hem bedacht hebt ook daadwerkelijk werkt

• Testfase (spel 10% – 80% af):
  In de testfase moet je daadwerkelijk een speelbaar spel hebben. Het hoeft nog niet leuk te zijn of te werken, maar je wilt in deze fase wel het spel aan andere mensen kunnen laten zien. Houd er rekening mee dat je in deze fase heel vaak je prototype wilt gaan aanpassen (V0.1, v0.2….. v0.89, v0.90 etc). Je wilt in deze fase niet hebben dat je prototype te veel geld kost om te maken. De doelen die bij deze fase passen zijn:
  • Kijken of het spel leuk is
  • Leren welke richting je met je spel op moet gaan
  • Het testen of specifieke spelmechanieken goed werken
  • Het balanceren van het spel
  • Zien hoe mensen interacteren met je spel

• Pitchfase (spel 80% – 90% af):
  In deze fase zit je spel fundamenteel goed in elkaar. Je kunt ervan uitgaan dat je alleen wat design of balancing tweaks moet uitvoeren, maar niet meer het hele spel hoeft om te gooien. Je wilt op dit moment ook dat je prototype een goede afspiegeling van je spel is. Wat meer uitgeven voor een prototype is dan ook niet zo erg. Het doel van je prototype is:
  • Showcase van je spel
  • Visueel marketing materiaal
  • Mensen overtuigen van het potentieel van je spel

• Reviewfase (spel 90% – 95% af):
  Je spel moet nu eigenlijk helemaal af zijn. Je wilt wat ruimte overlaten om eventueel wat aanpassingen door te voeren als de community met goede ideeën komt of je typo’s moet corrigeren. Dit prototype zal je waarschijnlijk in een veelvoud willen maken. Het doel van je prototype is:
  • De beoogde finale versie van je spel laten zien
  • Mensen overtuigen het spel aan te schaffen

Zelf een prototype maken

Je hebt weinig nodig om zelf een eerste prototype van je spel te maken. Pak een pen en papier en je kunt 90% van alle spelideeën al uitvoeren. Voor de ideefase volstaat alles wat je in huis hebt eigenlijk altijd wel. Zelfs als je een spel met 3D elementen wilt maken kun je vaak een alternatief bedenken die voor een eerste prototype al voldoende inzicht bieden. Stel je bedenkt het spel Jenga en wilt een prototype maken, pak dan bijvoorbeeld tandenstokers als je eerste ontwerp. Het spel is waarschijnlijk niet speelbaar, maar je krijgt wel een idee hoe je een toren in elkaar zou zetten.

Ook in de testfase kun je meestal goed uit de voeten met materialen die je zelf in huis hebt. Met een printer in huis heb je wel meer mogelijkheden om het spel een wat betere look en feel te geven. In ons blog artikel over Print & Plays staan een aantal tips en tutorials hiervoor. Wil je toch wat extra’s dan kun je voor weinig geld de White Box aanschaffen. Deze box bevat alle essentials voor het maken van je eerste prototypes. Er zitten verschillende spelcomponenten in, zoals meeples, dobbelstenen, blokjes, tokens en nog veel meer.

Wil je een iets uitgebreidere box? Gabe Barret van de Board Game Design Lab heeft op Kickstarter de Board Game Design Starter Kit uitgegeven. Dit is de ideale box voor iedereen die zelf een bordspel wilt maken en helpt vooral in de ideefase om snel en eenvoudig een eerste prototype te maken. Deze box is nog vollediger dan de White Box.

Pro tip: Gabe Barret geeft ook coaching gesprekken die je erg op weg kunnen helpen voor het maken van je eigen spel!

Waarschijnlijk zijn er wel meer soortgelijke boxen te vinden van allerlei verschillende vormen en maten. Bedenk echter ook dat je de spellendozen die je zelf bezit kunt ontleden om de componenten te verzamelen die je nodig hebt.

Custom dobbelstenen

Je kunt voor je allereerste prototype natuurlijk uit de voeten met een referentie tabel.

1 = rood
2 = groen
3 = boom
4 = rivier
5 = etc.

Maar al snel wil je misschien ook je prototype al wat gestroomlijnder maken. Je komt dan snel bij het maken van custom dobbelstenen? Wij hebben daar drie verschillende manieren voor gevonden die allen werken, maar ook allemaal hun eigen voor en nadelen hebben.

1. De dobbelsteen vakjes uitprinten op papier en met een pritt stift op je dobbelsteen plakken. Dit is de eerste optie die wij probeerde en werkt best aardig. Het makkelijkst is om je design zo te maken dat je direct de hele dobbelsteen kunt inpakken. Je kunt ook de afzonderlijke vakjes uitknippen en op je dobbelsteen plakken, maar dit is wat meer werk.

Voordeel: Makkelijke optie.
Nadeel: Dobbelsteen houdt lijmresten als je de opdruk er weer af wilt halen.

2. De dobbelsteen inplakken met onderstaand template. Deze optie kregen we aangeraden en heeft als voordeel dat je dit ook via een print en play kunt meesturen. De gebruiker heeft niets anders nodig dan een printer die toch al nodig is voor de print en play zelf.

Voordeel: Geen lijm nodig, makkelijk voor print & play.
Nadeel: erg priegel werk en de dobbelsteen blijft rommelig wat ook een eerlijke uitkomst kan beïnvloeden.

3. Sticker papier kopen en je dobbelsteen vakjes daarop uitprinten. Dit is uiteindelijk onze meest favoriete optie gebleken. Je kunt heel wat verschillende dobbelstenen maken op 1 vel sticker papier. Vervolgens kun je de afzonderlijke blokjes uitknippen een eenvoudig opplakken.

Voordeel: Meest professionele look, geen/nauwelijks lijmresten.
Nadeel: Je moet speciaal sticker papier kopen, voor stickers plakken heb je nagels nodig.

Zie hier het resultaat:

Componenten inkopen

Ben je al een stap verder en wil je een daadwerkelijk professioneel ogend prototype maken? Spelspul is een geweldige website waar je losse onderdelen kunt aanschaffen. Op Makingplaycards kun je dan weer voor onder de 15 euro een custom deck kaarten laten printen. Neem je meer exemplaren af, dan neemt de prijs ook snel af. Ook je lokale copy shop kan je spel al snel wat extra kwaliteit geven.

Online prototype

Er zijn ook online platformen waar je je spel prototype in kunt maken. Tabletop Simulator, Tabletopia (gratis) en Tabletop Playground is slechts een greep uit de opties die je hiervoor hebt. Je kunt in deze programma’s vrijwel alle spelcomponenten zelf eenvoudig uploaden. Voor Tabletop Simulator kan deze beginners handleiding je op weg helpen om je eigen componenten te uploaden. Als je hier vragen over hebt, laat dan een bericht achter en wij zullen ons best doen om je hiermee te helpen.

Je kunt ook een voorbeeld bekijken in Tabletop Simulator voor ons spel Tomb of Rasha.

Feedback

Wat vindt je van onze blogartikelen? Laat je mening achter in de comments en laat ons weten over welke onderwerpen je meer informatie zou willen hebben!

Het bericht Hoe je een spel prototype kunt maken verscheen eerst op NiNi Games.

Eén van de beste manieren om je spel in de markt te zetten is deel te nemen aan bordspellen evenementen. Naast dat hier natuurlijk je publiek (bordspel liefhebbers) rondlopen, kun je ook veel leren van andere ontwerpers en uitgevers. In 2020 zijn veel evenementen afgelast wegens Corona en er is nog geen uitzicht over wanneer deze evenementen weer van start zullen gaan. De ogen zijn echter gericht op 2021. Sommige spellenbeurzen kregen een online variant, zo ging SPIEL in 2020 van 22-25 oktober in de vorm van een online evenement nog steeds door.

1. SPIEL – Duitsland

SPIEL is een jaarlijks vierdaags evenement in Essen. Het staat bekend als de grootste spellenbeurs ter wereld met meer dan 200.000 bezoekers per jaar. De meeste nieuwe spellen zijn dan ook wel te vinden bij SPIEL en het is zeker een aanrader om te kijken of jij hier ook kunt staan. Wegens Corona is SPIEL 2020 voor het eerst digitaal via https://www.spiel.digital/.

2. Spellenspektakel – Nederland

Spellenspektakel is de grootste spellenbeurs van Nederland en vindt jaarlijks in het najaar plaats in de Jaarbeurs in Utrecht. Jaarlijks komen hier ruim 10.000 bezoekers op af. Voor Nederlandse uitgevers is dit de plek om je spel te laten zien en dus ook zeker een aanrader om naartoe te gaan.

3. SPEL – België

Na 20 succesvolle jaren is SPEL het grootste spellenevenement van Vlaanderen. In 2019 konden ze 3750 bezoekers verwelkomen. Het tweedaagse evenement wordt gehouden in de Waagnatie Expo & Events in Antwerpen.

4. Noorderspel – Nederland

Groningen mag niet achter blijven als het gaat om spellenbeurzen, daarom wordt daar Noorderspel georganiseerd. Deze beurs wordt jaarlijks door een kleine 2.000 mensen bezocht.

5. Ducosim spellenbeurs – Nederland

Ducosim is dé Nederlandse spellenvereniging. Drie keer per jaar organiseren zij de Ducosim spellenbeurs in Theater Flint in Amersfoort. De beurs wordt door gemiddeld 500 spelers bezocht.

6. Zuiderspel 2020 – Nederland

Voor elke definitie is er een grootste, en zo is Zuiderspel de grootste spellenbeurs van Zuid-Nederland. Zuiderspel heeft jaarlijks zo’n 700 bezoekers en wordt georganiseerd in de TAC in Eindhoven. Het evenement duurt 2 dagen.

7. SPIEL DOCH! – Duitsland

SPIEL DOCH! is een jaarlijks evenement in Duisburg wat in het voorjaar plaats vindt. Ruim 14.000 bezoekers komen hier verspreid over 3 dagen op af.

8. Spellenfestival Genk– België

De Belgische editie van Spellenfestival in Genk ontvangt jaarlijks ruim 1.000 bezoekers. Dit eendaags festival wat jaarlijks in het najaar plaats vindt heeft inmiddels 4 succesvolle edities gehad. In 2021 staat hier weer een nieuwe editie voor gepland.

9. Speelwarden – Nederland

In de Noordelijke provincies van Nederland kun je naast Noorderspel ook terecht bij Speelwarden. Dit is dé spellenbeurs van Friesland en wordt gehouden in Leeuwarden. In 2019 kwamen hier 400 bezoekers op af. 2019 was tevens het eerste jaar dat Speelwarden werd gehouden.

10. Zomerspel – België

Inmiddels heeft Zomerspel 6 edities achter haar naam staan. Zomerspel heeft haar festival jaarlijks in de zomer gepland staan. Het festival wordt gehouden in de gemeentehallen in Merelbeke. Het kenmerkt zich als een rustige en gezellige spellenbeurs waar vooral het uittesten van spellen centraal staat.

11. MoxCon – Nederland

MoxCon behoort tot de kleinere spellenevenementen. Dit wordt georganiseerd door Mox Spellen, een spellenwinkel in Heerhugowaard. Het evenement werd in 2019 gehouden in de lighallen van museum BroekerVeiling.

Mis je een spellenbeurs die sowieso in dit rijtje thuis hoort, zet hem dan hieronder in de comments!

Het bericht 11 spellenbeurzen die je moet bezoeken (als je zelf een spel maakt) verscheen eerst op NiNi Games.